GREEN CLAIMS: Parlament Europejski zarzuca prace nad dyrektywą w sprawie oświadczeń środowiskowych – co to oznacza dla firm?

Na ostatnim etapie prac legislacyjnych Parlament Europejski zaniechał dalszego procedowania projektu dyrektywy w sprawie uzasadniania wyraźnych oświadczeń środowiskowych i informowania o nich („dyrektywa w sprawie oświadczeń środowiskowych”, tzw. Green Claims Directive[1]). Tym samym (prawdopodobnie) zakończono proces legislacyjny, który miał na celu uregulowanie coraz popularniejszych praktyk rynkowych związanych z deklaracjami typu „przyjazny dla klimatu”, „neutralny emisyjnie” czy „biodegradowalny”.

Początkowo kluczowy etap negocjacji międzyinstytucjonalnych, tzw. trilog, miał odbyć się 10 czerwca 2025 r., jednak został przesunięty na 23 czerwca, by umożliwić dalsze ustalenia polityczne. Trilog to formalne spotkanie przedstawicieli Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Rady UE, którego celem jest uzgodnienie wspólnego stanowiska wobec projektowanego aktu prawnego. Mimo tych prób, do porozumienia ostatecznie nie doszło, a projekt został wycofany z porządku obrad.

Jaka miała być rola tej dyrektywy?

Projektowana dyrektywa miała uzupełnić przyjętą już DYREKTYWĘ (UE) 2024/825 z dnia 28 lutego 2024 r.[2], która zmienia dyrektywy 2005/29/WE (dot. nieuczciwych praktyk handlowych) oraz 2011/83/UE (dot. praw konsumentów). O ile dyrektywa 2024/825 wprowadza zakaz stosowania niejasnych i ogólnikowych oświadczeń środowiskowych bez uzasadnienia, projektowana Green Claims Directive miała na celu ustanowienie szczegółowych zasad:

• jakimi dowodami należy popierać twierdzenia środowiskowe,
• jakie oznaczenia, certyfikaty i logotypy można stosować,
• kto i w jaki sposób miałby weryfikować zgodność takich twierdzeń z rzeczywistością.

Brak tych przepisów nie oznacza jednak braku ram prawnych dla tzw. green claims. Nadal obowiązują ogólne zasady wynikające z przepisów o nieuczciwych praktykach rynkowych, w szczególności art. 5 i 6 dyrektywy 2005/29/WE – wdrożone w Polsce do ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.

ZNACZENIE DLA FIRM

Green claims w Polsce – co obowiązuje?

W polskich realiach firmy stosujące oświadczenia środowiskowe powinny pamiętać, że:

• każda informacja kierowana do konsumenta musi być rzetelna, prawdziwa i możliwa do udowodnienia,
• twierdzenia w rodzaju „przyjazny dla środowiska”, „zielony” czy „neutralny klimatycznie” bez obiektywnego uzasadnienia mogą zostać uznane za praktyki wprowadzające w błąd, 

Firmy powinny zatem stosować się do zasad przezorności i transparentności, gromadzić odpowiednie dowody na poparcie swoich deklaracji środowiskowych oraz unikać ogólnych, niezweryfikowanych lub sugerujących nadmierny wpływ sformułowań.

[1] DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie uzasadniania wyraźnych oświadczeń środowiskowych i informowania o nich (dyrektywa w sprawie oświadczeń środowiskowych) dostępna TUTAJ

[2] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/825 z dnia 28 lutego 2024 r. w sprawie zmiany dyrektyw 2005/29/WE i 2011/83/UE w odniesieniu do wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej poprzez lepszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami oraz lepsze informowanie (Dz. U. UE. L. z 2024 r. poz. 825).