EUDR: wykluczenie małych producentów i chaos w traceability – nowe ostrzeżenie dla firm

8 lipca 2025 r. podczas 34 posiedzenia unijnej grupy ekspertów ds. ochrony lasów został przedstawiony i omówiony Raport opublikowany przez Tropenbos International „Achieving Deforestation-Free Supply Chains”. Ten Raport, to jedna z pierwszych tak szerokich analiz gotowości łańcuchów dostaw na wdrożenie Rozporządzenia UE 2023/1115 (EUDR)[1]. Choć dokument ten nie powstał na zlecenie Komisji Europejskiej omówienie podczas ww. posiedzenia potwierdza jego znaczenie dla unijnego prawodawstwa i działań wspierających. Raport Tropenbos dostarczył aktualnych danych, które pomagają ocenić, gdzie potrzebne są mechanizmy wsparcia i jakie są największe zagrożenia praktyczne przy wdrożeniu rozporządzenia

Główne ustalenia Raportu Tropenbos

Wysokie ryzyko wykluczenia małych producentów

W krajach Ameryki Łacińskiej, Afryki i Azji wielu drobnych rolników nie ma dostępu do narzędzi geolokalizacji, formalnych praw do ziemi ani wiedzy o wymogach EUDR. Brak wsparcia może doprowadzić do ich usunięcia z łańcuchów eksportowych do UE

Traceability stanowi najtrudniejszy element wdrożenia

Firmy muszą udowodnić, że ich towary (np. kawa, kakao, olej palmowy, kauczuk) nie pochodzą z terenów wylesionych po 31.12.2020. Dla wielu firm barierą są:

• brak systemów geolokalizacji działek produkcyjnych,
• brak spójnych definicji (np. „las”, „wylesienie”) między EUDR a przepisami krajowymi,
• nieformalne rynki z wieloma pośrednikami,
• obawy małych gospodarstw o bezpieczeństwo danych.

Wysokie koszty i brak wsparcia mogą pogłębić nierówności

Przyszłe koszty uzyskania zgodności z przepisami mogą wynieść od 5 000 do nawet 90 000 EUR rocznie dla jednej firmy. Bez współfinansowania i uczciwych cen za surowce, producenci nie udźwigną ciężaru EUDR – szczególnie ci spoza UE.

Ryzyko „green exclusion”

Zgodnie z raportem, jeśli wsparcie nie będzie celowane, istnieje ryzyko tzw. green exclusion – czyli usunięcia społeczności z globalnego handlu w imię zrównoważonego rozwoju.

Znaczenie Raportu dla firm

Nie ma EUDR bez lokalnego partnerstwa –Spółdzielnie, organizacje certyfikujące, lokalne NGO – to realne punkty kontaktu dla firm, które chcą wypełnić obowiązki traceability.

Nie wystarczy kupić dane – trzeba budować relacje – Producenci muszą mieć kontrolę nad swoimi danymi. Systemy identyfikowalności muszą zapewniać przejrzystość, ale i ochronę informacji.

Obowiązki zaczynają się już w 2025 roku

• 30 grudnia 2025 r. – obowiązki EUDR dla dużych i średnich firm.
• 30 czerwca 2026 r. – dla mikro i małych przedsiębiorstw.
  Rozporządzenie obejmuje produkty m.in. z: kakao, kawy, drewna, soi, oleju palmowego, kauczuku i wołowiny.

Masz pytania dotyczące wdrożenia EUDR?

Skontaktuj się z zespołem doradców IGI FOOD LAW – wspieramy firmy w przygotowaniu do uzyskania zgodności z wymogami rozporządzenia nr 2023/1115

RAPORT dostępny jest TUTAJ

Przeczytaj więcej wiadomość IGI FOOD LAW o EUDR

Uproszczenie EUDR (przeciwdziałanie wylesianiu) – o co wnioskują wybrane państwa?

Nowe rozporządzenie wykonawcze do EUDR: klasyfikacja krajów według ryzyka wylesiania

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 150, str. 206 z późn. zm.).