powrót do Aktualności
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
18 grudnia 2025 r. została opublikowana opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie C-626/24 (PRAGON)*, dotycząca zgodności krajowego obowiązku uprzedniego (24-godzinnego) zgłaszania dostaw suplementów diety z innych państw członkowskich z prawem Unii Europejskiej.
Sprawa została zainicjowana pytaniem prejudycjalnym czeskiego Najwyższego Sądu Administracyjnego i dotyczy interpretacji art. 9 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2017/625** w kontekście swobodnego przepływu towarów oraz organizacji kontroli urzędowych w sektorze żywności.
Rzecznik Generalny przyjmuje, że system kontroli urzędowych w obszarze żywności, w tym suplementów diety, został wyczerpująco zharmonizowany na poziomie UE przez rozporządzenie (UE) 2017/625, dlatego uprzednie zgłoszenie dostawy może być wymagane przez państwo członkowskie wyłącznie wyjątkowo oraz w zakresie ściśle niezbędnym do organizacji kontroli urzędowych.
Ponadto, stwierdził, że systematyczny i generalny obowiązek zgłaszania każdej dostawy suplementów diety z innego państwa członkowskiego może budzić poważne wątpliwości co do zgodności z art. 9 ust. 7 rozporządzenia 2017/625, zwłaszcza jeśli nie jest wystarczająco ukierunkowany na konkretne ryzyka.
Jednocześnie Rzecznik podkreśla znaczenie ochrony zdrowia publicznego i rolę organów krajowych w nadzorze nad rynkiem suplementów, co wskazuje na konieczność zachowania równowagi między swobodnym przepływem towarów a skutecznością kontroli.
Opinia Rzecznika Generalnego to jeszcze nie wyrok TSUE. Trybunał nie jest nią formalnie związany, choć w praktyce często potwierdza jej wnioski w wyrokach. Na obecnym etapie nie dochodzi do automatycznego podważenia krajowych przepisów przewidujących obowiązek uprzednich zgłoszeń. Sprawa ma znaczenie systemowe, wykraczające poza Czechy – podobne mechanizmy funkcjonują lub były rozważane również w innych państwach członkowskich (np. na rynku słowackim).
Z punktu widzenia przedsiębiorców kluczowe znaczenie ma sam przedmiot sprawy, a nie jej jeszcze nieostateczny wynik. Sprawa C-626/24 dotyczy granic kompetencji państw członkowskich w nakładaniu dodatkowych obowiązków administracyjnych na obrót suplementami diety pochodzącymi z innych państw UE, w kontekście już istniejących, zharmonizowanych ram prawa unijnego.
Opinia Rzecznika Generalnego nie kwestionuje co do zasady potrzeby nadzoru nad suplementami diety ani roli organów krajowych. Natomiast koncentruje się na konkretnym prawnym środku krajowym – tj. generalnego i systematycznego obowiązku uprzedniego zgłaszania każdej dostawy suplementów diety z innego państwa członkowskiego, z 24-godzinnym wyprzedzeniem.
Dla firm oznacza to, że przedmiotem analizy na poziomie unijnym nie jest „czy suplementy mogą być kontrolowane”, lecz jak daleko państwo członkowskie może się posunąć w nakładaniu obowiązków proceduralnych, jeżeli dany obszar (kontrole urzędowe) został już objęty harmonizacją w rozporządzeniu (UE) 2017/625.
Szczególne znaczenie ma charakter obowiązku (systematyczny, obejmujący każdą dostawę, niezależnie od indywidualnego ryzyka), a nie sam fakt istnienia kontroli. Ponadto, sprawa dotyka praktycznych aspektów prowadzenia działalności transgranicznej: planowania dostaw, logistyki, czasu wprowadzenia produktu do obrotu oraz kosztów administracyjnych po stronie importerów i dystrybutorów. Opinia nie zmienia obowiązującego stanu prawnego w państwach członkowskich, a na tym etapie stanowi wyłącznie element procesu orzeczniczego, który może – ale nie musi – zostać potwierdzony w przyszłym wyroku TSUE.
Tę sprawę można traktować jako sygnał pokazujący kierunek debaty o proporcjonalności krajowych obowiązków notyfikacyjnych, a nie jako podstawę do zmiany bieżących modeli operacyjnych.
W Polsce nie funkcjonuje obowiązek uprzedniego (np. 24-godzinnego) zgłaszania każdej dostawy suplementów diety z innego państwa członkowskiego UE do organów nadzoru. Polski model opiera się na notyfikacji (powiadomieniu) pierwszego wprowadzenia do obrotu suplementu diety do Głównego Inspektora Sanitarnego, bez uzależniania samej dostawy lub jej terminu od wcześniejszego zgłoszenia transportu czy przybycia towaru, oraz bez rozróżniania (na etapie logistycznym) czy suplement pochodzi z Polski, czy z innego państwa UE.
W konsekwencji sprawa C-626/24 nie dotyczy bezpośrednio polskich przepisów w ich obecnym kształcie, ale ma znaczenie porównawcze i systemowe, zwłaszcza w kontekście państw, które stosują lub rozważały bardziej restrykcyjne modele kontroli ex ante (przed faktem)- jak Czechy.
W kontekście tej sprawy oraz szerzej – zmieniającego się otoczenia regulacyjnego – IGI FOOD LAW wspiera przedsiębiorców m.in. poprzez:
IGI FOOD LAW spiera firmy nie tylko w reagowaniu na zmiany regulacyjne, ale również w projektowaniu bezpiecznych, długofalowo stabilnych strategii wprowadzania i rozwoju suplementów diety na rynku UE. igifoodlaw@igifoodlaw.com
*- opinia dostępna jest TUTAJ
**- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. U. UE. L. z 2017 r. Nr 95, str. 1 z późn. zm.).
