„Environmental Omnibus” –uproszczenia regulacyjne i ok. 1 mld EUR oszczędności rocznie dla biznesu

WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.

10 grudnia 2025 r. Komisja Europejska zaprezentowała pakiet uproszczeń regulacyjnych w obszarze prawa środowiskowego („Environmental Omnibus”). Komisja Europejska opublikowała również dokument Q&A[1], w którym szczegółowo wyjaśnia cele tego pakietu, zakres proponowanych uproszczeń oraz ich przewidywane skutki dla przedsiębiorstw i administracji publicznej.

Celem inicjatywy jest ograniczenie nadmiernych i powielonych obowiązków administracyjnych, przy jednoczesnym utrzymaniu dotychczasowych celów i standardów ochrony środowiska UE.

Pakiet wpisuje się w szerszą strategię wzmacniania konkurencyjności UE, realizowaną m.in. w odpowiedzi na wnioski z raportu Mario Draghiego dotyczącego przyszłej konkurencyjności Unii Europejskiej[2] oraz w założenia tzw. Competitiveness Compass, zakładające redukcję obciążeń administracyjnych o co najmniej 25 % dla wszystkich przedsiębiorstw i 35 % dla MŚP (małych i średnich przedsiębiorstw)

 Założenia pakietu „Environmental Omnibus”

1. uproszczenie procedur i eliminacja powielających się obowiązków administracyjnych w obszarach: emisji przemysłowych, gospodarki o obiegu zamkniętym, ocen oddziaływania na środowisko oraz danych przestrzennych w ramach INSPIRE (Infrastructure for Spatial Information in the European Community – infrastruktury informacji przestrzennej w UE);
2. brak obniżenia poziomu ochrony środowiska – zmiany koncentrują się na procedurach, raportowaniu i organizacji procesów administracyjnych;
3. skrócenie i ujednolicenie postępowań środowiskowych w celu zwiększenia przewidywalności, pewności prawnej i szybkości realizacji inwestycji.

Najważniejsze proponowane zmiany

• uchylenie obowiązku raportowania do bazy SCIP (Substances of Concern In Products – bazy danych dotyczącej substancji wzbudzających szczególne obawy w wyrobach), obejmującej SVHC (Substances of Very High Concern – substancje wzbudzające szczególnie duże obawy w rozumieniu rozporządzenia REACH) – szacowane oszczędności: co najmniej 225 mln EUR rocznie;
• zniesienie obowiązku wyznaczania upoważnionego przedstawiciela w ramach EPR (Extended Producer Responsibility – rozszerzonej odpowiedzialności producenta) w innych państwach członkowskich – ok. 300 mln EUR rocznie;
• uproszczenie systemów EMS (Environmental Management System – systemów zarządzania środowiskowego) przewidzianych w IED (Industrial Emissions Directive – dyrektywie w sprawie emisji przemysłowych), w tym rezygnacja z części wymogów dokumentacyjnych – ok. 100 mln EUR rocznie;
• ograniczenie obowiązków raportowych dla operatorów instalacji, w szczególności w sektorze hodowlanym i akwakultury;
• reforma dyrektywy INSPIRE polegająca na odejściu od kosztownych wymogów harmonizacji danych na rzecz bardziej elastycznych standardów i jednego portalu otwartych danych;
• przyspieszenie ocen oddziaływania na środowisko poprzez łączenie procedur i cyfryzację, obejmujące EIA (Environmental Impact Assessment – ocenę oddziaływania przedsięwzięć na środowisko) oraz SEA (Strategic Environmental Assessment – strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko), a także procedury wynikające z dyrektywy siedliskowej, ptasiej i Ramowej Dyrektywy Wodnej – ok. 180 mln EUR rocznie.

Łącznie Komisja szacuje redukcję obciążeń administracyjnych na poziomie ok. 1 mld EUR rocznie, bez negatywnego wpływu na realizację celów środowiskowych UE

Znaczenie dla firm

Z perspektywy przedsiębiorców – w tym producentów żywności, opakowań, importerów oraz podmiotów objętych systemami EPR (rozszerzonej odpowiedzialności producenta) pakiet Omnibus może oznaczać istotne obniżenie kosztów zgodności regulacyjnej, w szczególności w obszarze raportowania i dokumentacji a także uproszczenie działalności transgranicznej na rynku UE.
Jednocześnie w konsekwencji jego przyjęcia powinny być krótsze i bardziej przewidywalne procedury środowiskowe, istotne dla projektów inwestycyjnych i modernizacyjnych oraz ograniczenie ryzyk wynikających z rozbieżnych praktyk krajowych.

Co dalej?

Pakiet Omnibus stanowi element systematycznego przeglądu funkcjonowania i efektywności unijnego prawa środowiskowego, ukierunkowanego na poprawę jego wykonalności i proporcjonalności. Komisja zapowiada dalsze wytyczne, m.in. w zakresie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation – rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych), a także kolejne inicjatywy uproszczeniowe, w tym w ramach Circular Economy Act oraz przeglądu REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals – rozporządzenia UE dotyczącego chemikaliów).

[1] https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/document/print/en/qanda_25_2998/QANDA_25_2998_EN.pdf

[2] https://commission.europa.eu/document/download/97e481fd-2dc3-412d-be4c-f152a8232961_en?filename=The%20future%20of%20European%20competitiveness%20_%20A%20competitiveness%20strategy%20for%20Europe.pdf