PAL (Precautionary Allergen Labelling): Komisja Europejska uruchamia prace nad nowym aktem prawnym

W portalu „Have your say” opublikowano informację o rozpoczęciu prac nad inicjatywą dotyczącą dobrowolnego oznakowania alergenów (Precautionary Allergen Labelling – PAL). Na obecnym etapie komunikat ma charakter wyłącznie informacyjny – projekt aktu prawnego nie został jeszcze opublikowany, a formalne konsultacje rozpoczną się dopiero po przedstawieniu projektu.

WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.

To nie jest nowa kompetencja Komisji

Inicjatywa ta stanowi realizację obowiązku Komisji wynikającego bezpośrednio z art. 36 ust. 3 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, który przewiduje przyjęcie aktów wykonawczych dotyczących dobrowolnych informacji o możliwej i niezamierzonej obecności alergenów w żywności (PAL). Brak takich aktów przez ponad dekadę doprowadził do luki regulacyjnej, wypełnianej wytycznymi, soft law i praktyką rynkową.

Stan obecny: wytyczne zamiast prawa

Obecnie przedsiębiorcy funkcjonują w oparciu o różnorodne przewodniki i rekomendacje (krajowe i branżowe), w tym dotyczące PAL oparte na ocenie ryzyka. Choć są one merytorycznie wartościowe, nie zapewniają jednolitego podejścia w całej UE, co w praktyce prowadzi do:

• nadmiernego i defensywnego stosowania PAL,
• rozbieżności interpretacyjnych między państwami członkowskimi,
• niepewności prawnej po stronie producentów,
• dezorientacji konsumentów i spadku zaufania do oznakowania.

Cel inicjatywy

Komisja zapowiada zharmonizowanie zasad stosowania PAL w UE, tak aby:

• zapewnić konsumentom z alergiami jasne, spójne i porównywalne informacje,
• ograniczyć nadużywanie ostrzeżeń „może zawierać”,
• zapewnić równe warunki konkurencji na rynku wewnętrznym.

Planowanym instrumentem jest rozporządzenie wykonawcze, a przyjęcie regulacji przewidziane jest na IV kwartał 2027 r.

Znaczenie dla firm spożywczych

Dla firm z sektora spożywczego inicjatywa ta ma istotne znaczenie strategiczne. Harmonizacja PAL na poziomie UE może oznaczać, że stosowanie PAL będzie musiało być formalnie powiązane z udokumentowaną oceną ryzyka, a nie jedynie z podejściem „ostrożnościowym” lub defensywnym, i że nieuzasadnione lub rutynowe używanie ostrzeżeń typu „może zawierać” stanie się trudniejsze do obrony w razie kontroli.  Ponadto, inspekcje będą dysponowały wspólnymi kryteriami oceny, co powinno ograniczyć dotychczasowe różnice krajowe (np. kwestia „śladowych ilości”). Z pewnością znaczącą korzyścią będzie to, że przedsiębiorcy działający na wielu rynkach UE zyskają większą przewidywalność regulacyjną.

Już na tym etapie warto:

• przeanalizować obecne praktyki stosowania PAL,
• zweryfikować, czy decyzje o jego użyciu są oparte na rzeczywistej analizie ryzyka,
• przygotować się organizacyjnie na przejście od soft law do twardych, unijnych zasad.

IGI FOOD LAW wspiera firmy w przygotowaniu się do przyszłej harmonizacji PAL, m.in. poprzez:

• audyt stosowania ostrzeżeń „może zawierać”,
• ocenę ryzyk regulacyjnych związanych z etykietami i praktyką zakładową,
• wsparcie we wdrożeniu podejścia risk-based do alergenów,
• monitoring prac Komisji i interpretację ich skutków dla biznesu.

Wszelkie pytania prosimy kierować na adres igifoodlaw@igifoodlaw.com