powrót do Aktualności
Europejska Służba Badań Parlamentu (EPRS) opublikowała notę informacyjną („briefing”) dotyczącą materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (FCM) – obejmujących m.in. opakowania, elementy linii produkcyjnych, pojemniki magazynowe czy naczynia kuchenne.
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
W dokumencie szczególnie podkreślono, że migracja substancji chemicznych z FCM do żywności jest zjawiskiem powszechnym i może stanowić istotne źródło narażenia konsumentów (zwłaszcza przy wysokiej temperaturze, długim czasie kontaktu lub w przypadku określonych typów żywności).
Podstawą unijnego systemu prawnego dla FCM jest rozporządzenie (WE) nr 1935/2004[1], które ustanawia horyzontalne wymagania bezpieczeństwa dla wszystkich materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz ramowe zasady dotyczące ich wprowadzenia do obrotu, znakowania i możliwości śledzenia.
W szczególności materiały i wyroby muszą być wytwarzane w taki sposób, aby w normalnych lub możliwych do przewidzenia warunkach użytkowania nie dochodziło do migracji ich składników do żywności w ilościach mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka, powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie żywności lub pogorszenie jej cech organoleptycznych. Jednocześnie oznakowanie, reklamy i sposób prezentowania materiału lub wyrobu nie powinny wprowadzać konsumentów w błąd.
EPRS przypomina, że zharmonizowane przepisy unijne obejmują w pełni tylko część kategorii FCM (np. tworzywa sztuczne, ceramikę, regenerowaną folię celulozową czy materiały i wyroby aktywne oraz inteligentne). W odniesieniu do pozostałych (np. papier i tektura, farby drukarskie, powłoki, kleje, guma, metale) istotną rolę nadal odgrywają regulacje krajowe oraz praktyki rynkowe, co zwiększa złożoność zapewnienia zgodności – w szczególności w obrocie transgranicznym.
W dokumencie wyraźnie wybrzmiewa problem substancji nieintencjonalnie dodanych (NIAS – Non-Intentionally Added Substances), zanieczyszczeń, produktów degradacji oraz ubocznych produktów reakcji, które mogą migrować do żywności, a nie zawsze są w wystarczającym stopniu „uchwycone” w systemie oceny ryzyka i nadzoru. EPRS wskazuje też na ryzyko niedoszacowania efektu łącznego („cocktail effect”), gdy oceny prowadzi się substancja po substancji, bez pełnego uwzględnienia ekspozycji skumulowanej.
EPRS odnotowuje presję na wzmocnienie ochrony konsumentów (w tym wątki dotyczące BPA i PFAS w kontekście opakowań/FCM) oraz oczekiwania zainteresowanych podmiotów wobec zmian systemowych: bardziej spójnych standardów bezpieczeństwa, przewidywalnej ścieżki autoryzacyjnej i skuteczniejszej egzekucji.
Z perspektywy przedsiębiorców materiał EPRS jest sygnałem, że możliwe są dalsze ograniczenia dla wybranych substancji, a także wzmocnienie wymagań dotyczących danych, testów i dokumentacji (np. w zakresie NIAS, migracji oraz informacji przekazywanych w łańcuchu dostaw).
W praktyce warto uporządkować dwa zasadnicze obszary wynikające z rozporządzenia 1935/2004, tj. znakowanie oraz możliwość śledzenia w całym łańcuchu dostaw. Oznacza to w szczególności potrzebę zapewnienia spójnych informacji towarzyszących (w tym identyfikacji materiału/wyrobu i podmiotu odpowiedzialnego), a także wdrożenia procedur pozwalających na ustalenie, od kogo i do kogo dostarczono dany materiał lub wyrób oraz na udostępnienie tych informacji na żądanie właściwych organów.
Briefing EPRS dostępny jest TUTAJ
FSM SZKOLENIA IGIN FOOD LAW
PPWR, PFAS SZKOLENIA IGI FOOD LAW
MATERIAŁY I WYROBY SZKOLENIA IGI FOOD LAW
[1] Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylające dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 338, str. 4 z późn. zm.).
