powrót do Aktualności
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
W styczniu 2025 r. informowaliśmy o pierwszym w USA pozwie przeciwko największym koncernom spożywczym, w którym nastolatek z Pensylwanii zarzucał im, że celowo tworzą i promują ultraprzetworzoną żywność (UPF) w sposób zwiększający jej uzależniający charakter – podobnie jak czynił to kiedyś przemysł tytoniowy. Według powoda, regularne spożywanie produktów takich firm jak Mondelez International, Post Holdings, Coca-Cola Company, PepsiCo, General Mills, Nestlé USA, Mars Inc., Conagra Brands, Kellanova czy WK Kellogg miało doprowadzić u niego do rozwoju niealkoholowego stłuszczenia wątroby i cukrzycy typu 2 już w wieku 16 lat.
W pozwie wskazywano m.in. na marketing kierowany do dzieci oraz rzekome projektowanie żywności w sposób zwiększający jej uzależniający charakter.
25 sierpnia 2025 r. sędzia z Sądu Okręgowego dla Wschodniego Dystryktu Pensylwanii oddaliła pozew Martinez v. Kraft Heinz Company, Inc. et al. na etapie wstępnym (Rule 12(b)(6)). Sąd uznał, że pozew – choć liczył aż 148 stron i wskazywał ponad 100 marek – nie zawierał elementarnych informacji niezbędnych do wykazania odpowiedzialności za produkt.
W szczególności:
• nie wskazano konkretnych produktów, które miały wywołać szkody zdrowotne,
• nie opisano częstotliwości ani ilości ich spożycia,
• nie wykazano związku przyczynowego pomiędzy produktami a chorobą,
• nie dostarczono firmom minimalnego poziomu informacji potrzebnego do podjęcia obrony.
W ocenie sądu tak ogólne zarzuty – kierowane przeciwko całym kategoriom żywności i wielu producentom jednocześnie – nie mogą stanowić podstawy do prowadzenia sprawy z zakresu odpowiedzialności za produkt.
Co ta decyzja oznacza?
Sąd nie zdefiniował pojęcia „ultraprzetworzonej żywności”, ani nie wskazał poziomu ekspozycji, który mógłby powodować szkodę. Jednak sprawy dotyczące UPF mogą powracać, ale będą wymagały bardzo szczegółowych i skonkretyzowanych zarzutów, a marketing kierowany do dzieci oraz kwestia „uzależniającego charakteru” żywności mogą stać się ważnymi obszarami ryzyka regulacyjnego i prawnego.
Termin „ultraprzetworzona żywność” pochodzi z klasyfikacji NOVA. Obejmuje produkty tworzone z użyciem składników poddanych wielu procesom przemysłowym oraz dodatków technologicznych, rzadko występujących w domowych kuchniach (barwniki, aromaty, emulgatory, konserwanty). To pojęcie nie jest definicją prawną, ale ma coraz większy wpływ na postrzeganie produktów przez konsumentów.
Choć sprawa Martineza została oddalona, stanowi precedens sygnalizujący rosnące zainteresowanie UPF w sporach sądowych i debacie publicznej. Tendencja ta może przenieść się również na rynek UE, gdzie presja konsumentów i NGO-sów w obszarze UPF już rośnie.
Firmy spożywcze – zarówno w USA, jak i w Europie – powinny monitorować:
• praktyki marketingowe kierowane do dzieci,
• komunikację dotyczącą składu i profilu żywieniowego produktów,
• sposób wykorzystywania koncepcji UPF przez regulatorów, media i organizacje konsumenckie.
W IGI FOOD LAW prowadzimy stały monitoring otoczenia regulacyjnego, obejmujący zarówno nowe projekty aktów prawnych, jak i orzecznictwo, wytyczne oraz praktykę organów krajowych i międzynarodowych. Dla naszych Klientów kluczowe jest nie tylko śledzenie unijnych regulacji, lecz także trendów i rozstrzygnięć pojawiających się na rynkach globalnych, gdzie często rodzą się kierunki zmian, które następnie przenikają do Europy.
Ponieważ obsługujemy firmy działające zarówno lokalnie, jak i globalnie, analizujemy również wpływ zagranicznych sporów, takich jak sprawa Martineza, na przyszłe ryzyka regulacyjne, compliance i strategie biznesowe w sektorze spożywczym. Takie podejście pozwala nam dostarczać doradztwo strategiczne oparte na wczesnym wychwytywaniu sygnałów zmian i solidnej analizie rozwoju prawa żywnościowego w wielu jurysdykcjach.
