Czy można butelkować wodę wodociągową? WYROK

WPROWADZENIE

Spółka z o.o. złożyła wniosek o zatwierdzenie zakładu produkującego wodę stołową, która miała być wytwarzana poprzez mineralizację wody wodociągowej.

Zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia[1]:

woda stołowa – woda powstała przez dodanie:

1. a) naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych zawierających co najmniej jeden składnik mający znaczenie fizjologiczne, taki jak: sód, magnez, wapń, chlorki, siarczany, wodorowęglany lub węglany do wody źródlanej albo
2. b) wody źródlanej lub soli mineralnych, o których mowa w lit. a, do naturalnej wody mineralnej;

woda źródlana – woda podziemna wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, nieróżniąca się właściwościami i składem mineralnym od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (…)

naturalna woda mineralna – woda podziemna wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, różniąca się od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi pierwotną czystością pod względem chemicznym i mikrobiologicznym oraz charakterystycznym stabilnym składem mineralnym, a w określonych przypadkach także właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi;

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił zatwierdzenia zakładu, argumentując, że produkowana woda nie spełnia definicji wody stołowej zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Decyzję tę utrzymał w mocy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wskazując m.in. na brak spełnienia wymagań dotyczących pochodzenia i składu mineralnego wody stołowej oraz niedopuszczalne zmiany mikrobiologiczne wynikające z procesów technologicznych stosowanych przez spółkę.

Spółka wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in.: błędną interpretację przepisów dotyczących definicji wody stołowej, naruszenie zasady równości i utrwalonej praktyki administracyjnej, niepełne zgromadzenie materiału dowodowego, naruszenie swobody prowadzenia działalności gospodarczej.

WSA w wyroku z dnia 15 stycznia 2025 r. [2]oddalił skargę, uznając, że:

• Woda wodociągowa nie spełnia definicji wody źródlanej lub mineralnej, wymaganej dla wody stołowej. Prawo żywnościowe nie przewiduje możliwości butelkowania wody wodociągowej poza sytuacjami nadzwyczajnymi.
• Procesy stosowane przez spółkę prowadzą do zmiany właściwości mikrobiologicznych i składu mineralnego wody w sposób niedopuszczalny dla wód stołowych, źródlanych i mineralnych.
• Spółka nie przedstawiła wymaganej kwalifikacji wody zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
• Organy działały zgodnie z prawem, a odmowa zatwierdzenia zakładu była uzasadniona ochroną zdrowia publicznego.

ZNACZENIE DLA FIRM

Wyrok potwierdza, że woda wodociągowa co do zasady nie może być butelkowana i sprzedawana jako woda stołowa, nawet jeśli zostanie poddana procesom oczyszczania i mineralizacji. To istotne dla firm, które chciałyby wykorzystywać wodę z wodociągów jako bazę do produkcji – regulacje prawne tego nie dopuszczają. Firmy muszą spełniać restrykcyjne kryteria dotyczące m.in. pochodzenia wody, procesów technologicznych, zawartości składników mineralnych.

Każdy podmiot chcący produkować wodę stołową musi uzyskać ocenę i kwalifikację swojej wody w zakresie geologicznym i hydrogeologicznym, fizykochemicznym, mikrobiologicznym.

Firmy, które planowały wykorzystanie wody wodociągowej do produkcji, będą musiały zmodyfikować swoją strategię.  Wyrok stanowi precedens, który jednoznacznie określa granice dopuszczalnej działalności w zakresie produkcji wody butelkowanej. Firmy planujące działalność w tym sektorze muszą dostosować swoje procesy do wymagań prawa, inaczej ryzykują odmowę zatwierdzenia zakładu.

• Sąd podziela stanowisko organu, że prawodawstwo krajowe dotyczące wody przeznaczonej do picia przez ludzi przewiduje możliwość rozlewu, butelkowania i sprzedaży tylko naturalnej wody mineralnej, wody źródlanej oraz wody stołowej
• Przepisy krajowe nie przewidują możliwości butelkowania wody dostarczanej wodociągami poza sytuacjami nadzwyczajnymi (powodzie, awarie sieci itp.)

Współpraca z IGI FOOD LAW – kompleksowe wsparcie dla producentów wód i napojów

🔹Bezpieczeństwo produktu – pomożemy zrozumieć i spełnić wymagania prawa żywnościowego, aby uniknąć odmowy zatwierdzenia zakładu i wprowadzić produkt na rynek zgodnie z przepisami.

🔹Ocena i kwalifikacja rodzajowa wody – wspieramy w procesie opracowania dokumentacji

🔹Analiza oznakowania i reklamy – sprawdzamy zgodność etykiet i materiałów promocyjnych z przepisami, aby uniknąć ryzyka zakwestionowania przez organy kontrolne.

Napisz do nas igifoodlaw@igifoodlaw.com

[1] Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1448).

[2] Wyrok WSA w Poznaniu z 15.01.2025 r., III SA/Po 462/24,