BPA w materiałach do kontaktu z żywnością (FCM) – Komisja publikuje wytyczne do rozporządzenia (UE) 2024/3190

WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.

17 grudnia 2025 r. w Dzienniku Urzędowym UE (seria C) opublikowano wytyczne Komisji Europejskiej (C/2025/6721) dotyczące praktycznego stosowania rozporządzenia Komisji (UE) 2024/3190 w sprawie zakazu stosowania bisfenolu A (BPA) oraz innych bisfenoli i pochodnych bisfenoli w określonych materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością[1]

Dokument ma kluczowe znaczenie dla producentów opakowań, dostawców materiałów FCM, importerów oraz przedsiębiorstw spożywczych, ponieważ precyzuje zakres zakazów, wyjątki, obowiązki dokumentacyjne oraz zasady stosowania okresów przejściowych.

Zakres rozporządzenia – co jest objęte, a co wyłączone?

Komisja potwierdza, że:

• papier i tektura jako takie nie są objęte zakazem, o ile BPA nie jest stosowany w materiałach funkcjonalnych (np. powłokach, klejach, farbach drukarskich);
• rozporządzenie obejmuje materiały i wyroby, w których BPA może być stosowany jako monomer lub substancja wyjściowa, w szczególności tworzywa sztuczne, powłoki i lakiery;
• materiały z recyklingu, w których BPA występuje wyłącznie jako przypadkowe zanieczyszczenie, co do zasady nie są objęte zakazem, pod warunkiem że BPA nie jest celowo stosowany w procesie produkcji.

BPA, inne bisfenole i pochodne – kluczowe rozróżnienia

Wytyczne wyjaśniają, że:

• BPA jest co do zasady zakazany, z wyjątkiem ściśle określonych odstępstw wskazanych w załączniku II do rozporządzenia;
• inne bisfenole i pochodne bisfenoli, które posiadają zharmonizowaną klasyfikację CMR (kat. 1A/1B) lub ED (kat. 1), również podlegają zakazowi, chyba że zostanie udzielone indywidualne zezwolenie;
• bisfenol S (BPS) pozostaje tymczasowo dopuszczony, do czasu publikacji przez EFSA wytycznych dotyczących danych niezbędnych do oceny ryzyka, przy zachowaniu obowiązującego limitu migracji.

Deklaracja zgodności – obowiązek także bez BPA

Jedno z istotniejszych doprecyzowań dotyczy dokumentacji a mianowicie deklaracja zgodności (DoC) jest wymagana dla wszystkich materiałów objętych rozporządzeniem, nawet jeżeli BPA nie został zastosowany. Ponadto, w deklaracji należy wskazać wszystkie bisfenole i pochodne bisfenoli użyte w produkcji, nie tylko te uznane za niebezpieczne. Możliwe jest łączenie wymogów DoC wynikających z rozporządzenia 2024/3190 z innymi aktami szczególnymi (np. rozporządzeniem (UE) nr 10/2011).

Okresy przejściowe – kiedy można jeszcze wprowadzać produkty do obrotu?

Komisja szczegółowo wyjaśnia zasady stosowania okresów przejściowych, w tym:

• 18 miesięcy (do 20 lipca 2026 r.) dla większości jednorazowych wyrobów FCM,
• 36 miesięcy (do 20 stycznia 2028 r.) dla określonych kategorii, m.in. niektórych opakowań do owoców, warzyw i produktów rybołówstwa,
• odrębne zasady dla materiałów pośrednich oraz dla wyrobów wielokrotnego użytku, w tym profesjonalnego sprzętu do produkcji żywności.

Znaczenie dla firm

Opublikowane wytyczne znacząco ograniczają pole do interpretacji i zwiększają przewidywalność działań organów kontrolnych w państwach członkowskich. Jednocześnie potwierdzają, że brak BPA w produkcie nie zwalnia z obowiązków dokumentacyjnych, a stosowanie alternatywnych bisfenoli wymaga szczególnej ostrożności regulacyjnej.

Wytyczne można pobrać TUTAJ

[1] Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/3190 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie stosowania bisfenolu A (BPA) oraz innych bisfenoli i pochodnych bisfenoli ze zharmonizowaną klasyfikacją pod względem szczególnych niebezpiecznych właściwości w niektórych materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 10/2011 oraz uchylające rozporządzenie (UE) 2018/213 (Dz. U. UE. L. z 2024 r. poz. 3190).