powrót do Aktualności
Obowiązkowe szwajcarskie pochodzenie sera „Emmentaler” byłoby konsekwencją pozytywnego rozpatrzenia przez Komisję Europejską wniosku o rejestrację międzynarodową określenia „Emmentaler”, złożonego przez Szwajcarię w ramach Aktu Genewskiego Porozumienia Lizbońskiego. Wpisanie takiej nazwy do Międzynarodowego Rejestru Nazw Pochodzenia i Oznaczeń Geograficznych oznaczałoby bowiem, że jest ona – jak chroniona nazwa pochodzenia – zastrzeżona dla produktów mających silne powiązanie z danym rejonem.
Dla przypomnienia, aby produkt mógł uzyskać status ChNP, wszystkie etapy jego produkcji, przetwarzania i przygotowania muszą odbywać się w danym regionie geograficznym. Przykładem takiego produktu jest oliwa z oliwek „Kalamata” (ChNP), w całości wytwarzana w regionie Kalamata w Grecji z tamtejszych odmian oliwek.
Porozumienie lizbońskie o ochronie nazw pochodzenia i ich międzynarodowej rejestracji zostało zawarte w 1958 roku pod auspicjami WIPO (Światowej Organizacji Własności Intelektualnej). Akt genewski z 2015 roku jest nowelizacją i rozszerzeniem Porozumienia lizbońskiego. Rozszerza on ochronę nie tylko na nazwy pochodzenia, ale także na oznaczenia geograficzne. Akt genewski umożliwia przystępowanie do systemu ochrony również organizacjom międzynarodowym, takim jak Unia Europejska, co wzmacnia globalną ochronę produktów związanych z danym miejscem pochodzenia (np. sery, wina, wody mineralne). Unia Europejska przystąpiła do Aktu genewskiego w 2019 roku, co umożliwia producentom z UE korzystanie z międzynarodowej ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia w krajach będących stronami tego aktu.
DLACZEGO ZŁOŻONO SPRZECIW?
W związku ze złożeniem ww. wniosku o rejestrację nazwy „Emmentaler” wpłynęło kilka sprzeciwów, na podstawie art. 6 ust. 2 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/1753, w których stwierdzono, że nazwa „Emmentaler” jest historycznie i kulturowo powiązana z obszarem geograficznym obejmującym nie tylko Szwajcarię.
Komisja Europejska podjęła decyzję o odmowie objęcia ochroną w Unii Europejskiej nazwy „Emmentaler” jako nazwy pochodzenia. Została ona przyjęta 23 stycznia 2025 r.
Głównym argumentem Komisji było uznanie, że nazwa „Emmentaler” jest terminem rodzajowym na terenie UE. Świadczy o tym fakt, że w Unii istnieją już trzy oznaczenia geograficzne zawierające tę nazwę: „Allgäuer Emmentaler” (ChNP) produkowany w Niemczech oraz „Emmental français est-central” (ChOG) i „Emmental de Savoie” (ChOG) produkowane we Francji. W żadnym z tych przypadków sama nazwa „Emmentaler” nie została objęta ochroną.
ZNACZENIE DLA FIRM
Omawiana decyzja KE oznacza, że nazwa „Emmentaler” może być dalej używana w odniesieniu do produktów wyprodukowanych nie tylko w Szwajcarii, a Szwajcaria nie uzyska wyłącznych praw do jej stosowania. O odmowie objęcia ochroną powiadomiona zostanie Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (WIPO) w imieniu całej Unii oraz państw członkowskich aktu genewskiego, takich jak Francja, Węgry, Czechy, Portugalia i Słowacja.
To rozstrzygnięcie podkreśla znaczenie analizy historyczno-kulturowej przy rejestracji oznaczeń geograficznych oraz wpływ dotychczasowych regulacji unijnych na ochronę nazw produktów spożywczych. Decyzja wchodzi w życie z dniem jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Autorka: Joanna Olszak, Doradca ds. Prawa Żywnościowego IGI FOOD LAW
Chętnie odpowiemy na wszystkie pytania dotyczące stosowania przepisów prawa żywnościowego.
