powrót do Aktualności
Najnowsze badania ANSES z 2025 r. wykazały, że napoje pakowane w szklane butelki z kapslami zawierają więcej cząstek mikroplastików niż te w butelkach plastikowych, kartonach czy puszkach. Wyniki te są zaskakujące, ponieważ dotychczas podejrzewano, że większe ryzyko zanieczyszczenia dotyczy opakowań plastikowych.
ANSES (Agence nationale de sécurité sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travail) to Francuska Agencja ds. Bezpieczeństwa Sanitarnego Żywności, Środowiska i Pracy. Jest to państwowa agencja rządowa Francji, działająca pod nadzorem kilku ministerstw: zdrowia, rolnictwa, środowiska i pracy. Ma status instytucji publicznej o charakterze naukowo-eksperckim. Zakres odpowiedzialności ANSES to m.in. ocena ryzyka w obszarze bezpieczeństwa żywności, pasz, zdrowia zwierząt, fitosanitarnego, środowiska i warunków pracy a także badania i monitoring m.in. zanieczyszczeń żywności, nowej żywności, pestycydów, dodatków do żywności, mikroplastików, ale też jakości powietrza czy wpływu czynników środowiskowych na zdrowie. ANSES Wydaje opinie naukowe dla rządu francuskiego, które mogą prowadzić do zmian w prawie lub nowych regulacji.
Najbliższą funkcjonalnie instytucją dla ANSES w Polsce jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy w połączeniu z kompetencjami Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS).
Analiza ANSES obejmowała wodę, napoje gazowane, herbaty mrożone, lemoniady, piwo i wino. W większości kategorii stwierdzono najwyższy poziom mikroplastików w butelkach szklanych – przykładowo w coli, lemoniadzie czy piwie w szkle liczba cząstek sięgała średnio ponad 100/l, podczas gdy w puszkach czy plastiku była od 5 do nawet 50 razy niższa.
Badacze ustalili, że głównym źródłem mikroplastików jest farba pokrywająca metalowe kapsle. Cząstki znajdowane w napojach miały ten sam kolor i skład chemiczny co lakier na kapslach. Na powierzchni kapsli widoczne były mikrorysy, powstające prawdopodobnie w trakcie przechowywania i tarcia między kapslami.
Najwyższe stężenia mikroplastików w szkle (poza winem)
W badaniu dla większości napojów (woda, cola, herbata mrożona, lemoniada, piwo) stwierdzono istotnie wyższe poziomy w butelkach szklanych niż w innych opakowaniach.
Testy wykazały, że proste działania mogą znacząco ograniczyć poziom mikroplastików:
Dla producentów napojów w szkle wyniki te stanowią cenną wskazówkę do weryfikacji procesów pakowania pod kątem potencjalnego zanieczyszczenia mikroplastikami. Chociaż obecnie brak jest jednoznacznych danych toksykologicznych i norm prawnych określających dopuszczalne poziomy mikroplastików w żywności, temat ten znajduje się w kręgu zainteresowania regulatorów UE. Jednocześnie rośnie świadomość konsumentów, którzy – nawet przy braku szczegółowych regulacji – mogą podejmować świadome decyzje zakupowe, korzystając z informacji wynikających z badań naukowych. Zgodnie z podstawową zasadą prawa żywnościowego, to producent ponosi pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo wprowadzanej do obrotu żywności. Oznacza to, że nawet w braku szczegółowych przepisów w danym obszarze, odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa produktu pozostaje po stronie wytwórcy. Wczesne wdrożenie procedur minimalizujących zanieczyszczenie (np. zmiana warunków przechowywania kapsli, modyfikacja składu farb) jest zdecydowanie warte rozważenia.
Jeżeli chcesz w sposób usystematyzowany poznać kluczowe ramy prawne dotyczące zanieczyszczeń żywności, zrozumieć zakres odpowiedzialności prawnej podmiotów działających na rynku spożywczym, precyzyjną definicję „żywności niebezpiecznej” w rozumieniu prawa UE oraz procedury, jakie producent musi wdrożyć w przypadku wprowadzenia do obrotu produktu szkodliwego dla zdrowia lub niezgodnego z wymogami bezpieczeństwa – zapraszamy na
Warsztaty stosowania prawa żywnościowego
Idealne wprowadzenie dla początkujących i aktualizacja dla ekspertów.
To intensywny, dwudniowy warsztat ekspercki, zapewniający solidne podstawy prawne i praktyczne narzędzia interpretacyjne w obszarze bezpieczeństwa żywności. Program stanowi fundament wiedzy, który powinien posiadać każdy profesjonalista w branży spożywczej, niezależnie od specjalizacji.
Opracowano na podstawie Chaïb I. i in., Microplastic contaminations in a set of beverages sold in France, Journal of Food Composition and Analysis, 2025, 144, 107719. [ANSES] Oraz informacji na stronie ANSES
[1] Skrót MPs/L oznacza microplastics per liter, czyli liczbę cząstek mikroplastików przypadających na litr badanej próbki.
