„Pełnoziarnistość” to cecha produktów na bazie mąk pożądana przez konsumentów. Z tego powodu jest często i chętnie podkreślana w oznakowaniu i reklamie środków spożywczych na bazie mąk i zbóż.
Na poziomie unijnym brak jest jednej, precyzyjnej definicji „pełnoziarnistości”. Rozporządzenie nr 1169/2011[1] dotyczące etykietowania żywności zakazuje praktyk wprowadzających w błąd co do składu produktów. Artykuł 7 ust. 1 lit. a) tego aktu prawnego wyraźnie wskazuje, że informacje o żywności nie mogą sugerować innego składu niż faktyczny.
Dodatkowo rozporządzenie (WE) nr 1924/2006[2] dotyczące oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych wprowadza ścisłe zasady dotyczące podawania informacji sugerujących korzyści zdrowotne. „Pełnoziarnisty” często jest rozumiany jako zdrowszy wybór, co może prowadzić do błędnego przekonania konsumentów, jeżeli produkt faktycznie zawiera głównie mąkę białą.
Unijne inicjatywy, takie jak projekt HEALTHGRAIN[3], próbowały ujednolicić definicję mąki pełnoziarnistej, ale nie doprowadziły do obowiązkowego standardu. W efekcie poszczególne kraje mogą mieć różne interpretacje tego pojęcia.
Węgierski Urząd ds. Konkurencji (GVH) nałożył na Lidl Magyarország karę w wysokości 186 milionów forintów (ok. 1,93 mln PLN) za wprowadzanie konsumentów w błąd dotyczące pieczywa oznaczanego jako „pełnoziarniste”. Decyzja ta budzi istotne pytania o regulacje prawne dotyczące tego określenia na Węgrzech oraz w całej Unii Europejskiej.
Węgierskie przepisy nie definiują jednoznacznie pojęcia „pełnoziarnisty” w odniesieniu do wszystkich produktów piekarniczych. Zgodnie jednak z Magyar Élelmiszerkönyv[4] (Krajowy Kodeks Żywnościowy), pieczywo określane jako „pełnoziarniste” powinno zawierać co najmniej 60 % mąki pełnoziarnistej. Regulacja ta dotyczy jednak głównie chleba, a nie innych wypieków, takich jak bułki czy rogale.
W sprawie Lidla GVH stwierdził, że oznaczenie „pełnoziarnisty” na produktach takich jak:
mogło wprowadzać konsumentów w błąd, ponieważ zawierały one jedynie 30-33 % mąki pełnoziarnistej, co znacząco odbiegało od powszechnego rozumienia tego określenia. W efekcie uznano, że Lidl naruszył przepisy dotyczące uczciwej konkurencji i ochrony konsumentów.
Z informacji prezentowanych przez IJHARS wynika, że chleb pełnoziarnisty to pieczywo wyprodukowane ze składników otrzymanych z przemiału całego ziarna. Produktami takimi są np. mąka razowa (typ 2000), śruta, otręby. Ponadto, raporty z przeprowadzonych kontroli wskazują, że w składzie chleba określanego jako „pełnoziarnisty” powinny dominować składniki otrzymane z przemiału całego ziarna.
Zachęcamy do dokonania subskrypcji IGI FOOD LAW ALERT, w którym Doradcy IGI FOOD LAW opisują i analizują między innymi postępowania w zakresie prawa żywnościowego z innych państw członkowskich, które mają realny wpływ na praktyki na polskim rynku.
ZAPYTAJ O ALERT I ZAMÓW igifoodlaw@igifoodlaw.com
Zapraszamy do udziału w XIV LSPŻ, podczas której dr Izabela Tańska wygłosi wykład na temat
Jednym z omawianych przykładów będzie „pełnoziarnisty”, inny to m.in. „adaptogeny”.
SZCZEGÓŁY ORGANIZACYJNE I ZGŁOSZENIA
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 304, str. 18 z późn. zm.).
[2] Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 404, str. 9 z późn. zm.).
[3] https://healthgrain.org/
[4] https://elelmiszerlanc.kormany.hu/magyar-elelmiszerkonyv