Zamienników cukru w żywności jest sporo. Mogą nimi być np. substancje słodzące naturalnego pochodzenia (jak te pozyskiwane z liści stewii lub ksylitol – tzw. cukier brzozowy), jak też surowce roślinne naturalnie bogate w cukry (np. pasta daktylowa). Na rynku dostępne są ekstrakty z owocu mnicha (monk fruit), pochodzącego z południowych Chin, który zawiera intensywnie słodkie substancje, przez co ekstrakty te są kilkaset razy słodsze od cukru (sacharozy).
Brzmi interesująco? Z pewnością, jednak warto zadać sobie pytanie, czy stosowanie takich ekstraktów jako komponentów żywności lub też wprowadzanie ich do obrotu jako preparatów słodzących jest zgodne z przepisami prawa żywnościowego.
Wątpliwości – czego mogą dotyczyć?
Wprowadzenie na rynek lub użycie w żywności innowacyjnego składnika wymaga rozeznania kilku (przynajmniej) obszarów prawnych, w szczególności dotyczących dodatków do żywności (rozporządzenie 1333/2008[1]) oraz nowej żywności (rozporządzenie 2015/2283[2]). Preparaty wykorzystywane jako zastępniki cukrów mogą w określonych sytuacjach podlegać wymogom w zakresie dodatków do żywności (m.in. z uwagi na cel stosowania objęty tą regulacją). Z drugiej strony, jeżeli nie były stosowane w znacznym stopniu w UE przed 15 maja 1997 r., mogą spełniać definicję nowej żywności, która wymaga stosownej autoryzacji przed wprowadzeniem do obrotu.
Inne wątpliwości wynikają niekiedy z braku wystarczającej wiedzy na temat natury danego preparatu, jego specyfikacji, czystości, procesu produkcji itd., co może utrudnić rozeznanie w zakresie legalności ich sprzedaży i wykorzystania w środkach spożywczych.
Prace na poziomie UE i ich konsekwencje
Warto wiedzieć, że KE od lat przygląda się stosowaniu roślinnych (zazwyczaj, choć niewyłącznie) preparatów do celów technologicznych i wypracowała określone podejście w tym zakresie. Warto też śledzić bieżące prace EFSA (Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności), który będzie wkrótce analizował wniosek w sprawie autoryzacji ekstraktu z owocu mnicha jako nowego dodatku do żywności.
Osoby zainteresowane stosowaniem i znakowaniem technologicznych dodatków do żywności oraz ich wprowadzaniem na rynek zapraszamy na webinar:
SZCZEGÓŁY I FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY
Autorka: Joanna Olszak, Doradca ds. Prawa Żywnościowego IGI FOOD LAW
Chętnie odpowiemy na wszystkie pytania dotyczące stosowania przepisów prawa żywnościowego.
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. U. UE. L. z 2008 r. Nr 354, str. 16 z późn. zm.).
[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1852/2001 (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 327, str. 1 z późn. zm.).