powrót do Aktualności
Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) opublikował stanowisko dotyczące zdrowotnej oceny stosowania substancji słodzących w napojach bezalkoholowych. Opinia ta stanowi aktualizację wcześniejszych ocen BfR i została oparta na rzeczywistych danych rynkowych dotyczących zawartości substancji słodzących w napojach oraz na aktualnych danych konsumpcyjnych dzieci i młodzieży.
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
BfR (Bundesinstitut für Risikobewertung) to niemiecki federalny instytut naukowy odpowiedzialny za niezależną ocenę ryzyka dla zdrowia konsumentów w obszarach takich jak żywność, dodatki do żywności, substancje chemiczne i produkty konsumenckie.
Przedmiotem analizy były substancje słodzące dopuszczone do stosowania jako dodatki do żywności w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1333/2008[1], w szczególności:
Ocena dotyczyła napojów bezalkoholowych (aromatyzowanych), w których – zgodnie z prawem UE – substancje słodzące mogą być stosowane wyłącznie w produktach:
BfR wskazuje, że przy aktualnych, rynkowych poziomach stosowania substancji słodzących w napojach, nie stwierdzono przekroczenia akceptowalnych dziennych pobrań (ADI) u dzieci i młodzieży w wieku od 0,5 do 17 lat. Również w scenariuszach konserwatywnych (wysokie spożycie, założenie stosowania maksymalnych poziomów) nie wykazano bezpośredniego ryzyka zdrowotnego wynikającego wyłącznie z konsumpcji napojów,
Jednocześnie podkreślono, że łączna ekspozycja na substancje słodzące z różnych kategorii żywności (np. napoje, wyroby cukiernicze, produkty mleczne) może mieć znaczenie dla całkowitego pobrania i wymaga dalszego monitorowania. BfR zwraca także uwagę, że w praktyce rynkowej substancje słodzące są często stosowane w kombinacjach, co – mimo braku obecnie zidentyfikowanego ryzyka – pozostaje obszarem wymagającym dalszych badań.
Opinia w sposób jednoznaczny potwierdza podstawowe założenia unijnego systemu prawnego dotyczącego dodatków do żywności, w tym substancji słodzących. W szczególności dokument ten wzmacnia interpretację, zgodnie z którą substancje słodzące mogą być stosowane wyłącznie w tych kategoriach żywności, które zostały wskazane w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008, oraz wyłącznie na warunkach tam określonych. Dotyczy to zwłaszcza napojów bezalkoholowych, w których użycie substancji słodzących jest ściśle powiązane z produkcją żywności o obniżonej wartości energetycznej lub bez dodatku cukrów.
Jednocześnie opinia BfR potwierdza fundamentalną zasadę prawa dodatków do żywności, zgodnie z którą poziomy stosowania substancji słodzących muszą uwzględniać nie tylko ustalone dla nich akceptowalne dzienne pobranie (ADI), lecz także łączną ekspozycję konsumenta ze wszystkich źródeł, co wprost wynika z art. 11 rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 (Poziomy stosowania dodatków do żywności). W praktyce oznacza to, że ocena zgodności produktu z prawem nie może ograniczać się do analizy jednego wyrobu, lecz powinna uwzględniać szerszy kontekst konsumpcyjny oraz potencjalną kumulację spożycia dodatków w diecie.
Istotnym elementem, który również znajduje potwierdzenie w analizie BfR, jest zakaz stosowania dodatków do żywności w sposób, który mógłby wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakteru produktu, jego wartości odżywczej czy postrzeganej „naturalności”. Zasada ta, wyrażona w art. 6 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 1333/2008, pozostaje kluczowym punktem odniesienia przy projektowaniu zarówno składu produktów, jak i ich komunikacji rynkowej.
Z perspektywy producentów napojów oznacza to, że reformulacja produktów w kierunku redukcji cukru z wykorzystaniem substancji słodzących nadal pozostaje co do zasady dopuszczalna, pod warunkiem przestrzegania ram prawnych wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1333/2008. Jednocześnie dokument BfR wyraźnie wskazuje na potrzebę ostrożnego, systemowego podejścia do zarządzania portfelem produktowym – znaczenie ma nie tylko pojedynczy produkt, lecz całokształt oferty i potencjalna łączna ekspozycja konsumentów.
Opinia ta może stanowić istotny punkt odniesienia w dialogu z organami nadzoru i w ocenie ryzyk regulacyjnych, nie może jednak być traktowana jako podstawa do liberalizacji obowiązujących przepisów ani do rozszerzania komunikacji marketingowej poza granice wyznaczone przez prawo UE.
W takich sytuacjach strategiczne doradztwo na etapie projektowania składu i komunikacji pozwala uniknąć korekt etykiet, sporów z organami i kosztownych zmian już po wprowadzeniu produktu na rynek, chętnie przeanalizujemy Państwa projekt i wskażemy bezpieczne rozwiązania prawne. igifoodlaw@igifoodlaw.com
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. U. UE. L. z 2008 r. Nr 354, str. 16 z późn. zm.).
