powrót do Aktualności
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
Szczep LGG (GG od inicjałów odkrywców Gorbach i Goldin) to jeden z najlepiej przebadanych probiotyków na świecie, obecny w suplementach diety i żywności funkcjonalnej od lat 80. XX wieku. Przez dekady funkcjonował pod nazwą Lactobacillus rhamnosus GG. W 2020 r. międzynarodowy zespół badaczy[1] (Zheng et al., IJSEM) przeprowadził gruntowną rewizję rodzaju Lactobacillus. Badania genomowe wykazały, że rodzaj ten obejmował zróżnicowane bakterie, niepasujące do jednej grupy systematycznej.
W efekcie dawny rodzaj Lactobacillus został podzielony na 23 nowe rodzaje, Lactobacillus rhamnosus został przeniesiony do nowego rodzaju Lacticaseibacillus, a szczep LGG otrzymał nową nazwę: Lacticaseibacillus rhamnosus GG.
Zmiana nie wynika z aktu prawnego, lecz z naukowej decyzji International Committee on Systematics of Prokaryotes (ICSP) i aktualizacji w bazie LPSN (List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature), która stanowi główny punkt odniesienia dla nomenklatury mikroorganizmów stosowanej w nauce i dokumentacji regulacyjnej.
Sprawa jest bardziej złożona w przypadku szczepów o znaczeniu klinicznym, ponieważ nazwa Lacticaseibacillus rhamnosus jest poprawna taksonomicznie. Jednak w List of Recommended Names (LoRN), obejmującej bakterie istotne medycznie, została ona oznaczona jako „taxonomically suspended” i była niezalecana do stosowania w praktyce medycznej do końca 2024 r. Powodem powyższego było przede wszystkim zapewnienie ciągłości dokumentacji klinicznej i bezpieczeństwa w diagnostyce. Stara nazwa Lactobacillus rhamnosus była głęboko zakorzeniona w literaturze i bazach danych (ICD, systemy risk group). Od 2025 r. obowiązuje już nowa nazwa naukowa, ale w praktyce wciąż stosuje się obie równolegle, dopóki LoRN nie wyda zaktualizowanej rekomendacji.
Lacticaseibacillus rhamnosus pozostaje poprawną nazwą naukową i powinna być stosowana w dokumentacji produktów (specyfikacji). Stara nazwa Lactobacillus rhamnosus ma status synonimu homotypowego (homotypic synonym) i nadal może być używana pomocniczo, szczególnie dla odniesienia do wcześniejszych badań klinicznych. Natomiast w obszarze medycznym (diagnostyka, literatura kliniczna) stara nazwa wciąż jest powszechnie spotykana. Do końca 2024 r. nowa nazwa była zawieszona w celu uniknięcia chaosu w diagnostyce i medycynie laboratoryjnej, gdzie stara nazwa była dominująca. Ponadto, nagła zmiana mogłaby powodować błędy w interpretacji wyników badań czy w dokumentacji pacjentów. Dlatego w medycynie do końca 2024 r. rekomendowano stosowanie Lactobacillus rhamnosus. Od 2025 r. nowa nazwa obowiązuje w taksonomii, ale praktycznie stosuje się obie, do czasu pełnego ujednolicenia w systemach klinicznych i regulacyjnych.
Aktualnie zalecana formuła na opakowaniach (deklaracja w wykazie składników i poziomu zawartości składnika aktywnego) i w materiałach marketingowych to: Lacticaseibacillus rhamnosus GG (dawniej Lactobacillus rhamnosus GG). Taki zapis zapewnia zgodność z aktualną nomenklaturą, utrzymuje rozpoznawalność szczepu i jednocześnie ułatwia świadomemu konsumentowi odniesienie do istniejących badań klinicznych.
W dokumentacja regulacyjnej np. notyfikacjach suplementów diety czy FSMP rekomenduje się posługiwanie nową nazwą a dodanie starej nazwy w nawiasie jest praktyką akceptowaną i pożądaną, ponieważ większość literatury naukowej posługuje się właśnie nazwą Lactobacillus rhamnosus.
Deklarując szczepy probiotyczne w wykazie składników suplementu diety, FSMP czy innych kategorii środków spożywczych, należy pamiętać, że nazwa szczepu jest nazwą składnika w rozumieniu art. 18 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011 i tym samym podlega zasadom określonym w art. 17. Oznacza to, że składniki muszą być oznaczane ich szczegółowymi nazwami – nie należy używać jako nazwę składnika – nazw ogólnych („probiotyk”), ani nazw fantazyjnych czy handlowych. Generalnie nazwa powinna odzwierciedlać aktualną nomenklaturę naukową (rodzaj, gatunek, oznaczenie szczepu), zgodnie z obowiązującą taksonomią (np. baza LPSN).
Nazwa składnika (podobnie jak nazwa środka spożywczego) nie może być zastąpiona nazwą marki, nazwą wymyśloną ani nazwą chronioną jako własność intelektualna.
Zmiany w nazewnictwie taksonomicznym, ich przełożenie na oznakowanie i dokumentację suplementów diety mogą budzić wątpliwości. Eksperci prawa żywnościowego IGI FOOD LAW –wspierają firmy w:
[1] Companilactobacillus salsicarnum Zheng et al. 2020 is a later heterotypic synonym of Companilactobacillus mishanensis (Wei and Gu 2019) Zheng et al. 2020
