powrót do Aktualności
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
18 grudnia 2025 r. Parlament Europejski i Rada przyjęły ostateczny tekst rozporządzenia nowelizującego rozporządzenie (UE) 2023/1115 (EUDR[1])), wprowadzającego istotne uproszczenia w obowiązkach podmiotów i podmiotów handlowych oraz kolejne przesunięcie terminu stosowania przepisów. Akt ten kończy zapowiedzianą wcześniej „ukierunkowaną rewizję” EUDR.
Rozporządzenie EUDR weszło w życie w czerwcu 2023 r. i obejmuje towary takie jak m.in. bydło, kakao, kawa, olej palmowy, kauczuk, soja i drewno, a także szeroki katalog produktów pochodnych. Jego celem jest zapewnienie, że produkty wprowadzane na rynek UE lub z niego eksportowane nie przyczyniają się do wylesiania ani degradacji lasów.
Pierwotnie EUDR miało być stosowane od 30 grudnia 2024 r., jednak już w grudniu 2024 r. przyjęto pierwsze roczne odroczenie – do 30 grudnia 2025 r. Powodem były m.in. sygnały o braku gotowości administracyjnej, technicznej oraz operacyjnej, w szczególności w zakresie funkcjonowania unijnego systemu informatycznego do składania oświadczeń należytej staranności.
Nowelizacja rozporządzenia wprowadza kolejne przesunięcie daty stosowania kluczowych obowiązków:
Jednocześnie prawodawca unijny zdecydował się na istotną restrukturyzację obowiązków w zakresie zgodności, przy zachowaniu podstawowych celów środowiskowych EUDR.
Do najważniejszych zmian należą:
Przyjęta rewizja EUDR ma bezpośrednie i praktyczne konsekwencje dla przedsiębiorstw działających w łańcuchach dostaw objętych rozporządzeniem.
Po pierwsze, firmy zyskują dodatkowy czas na przygotowanie – zarówno organizacyjne, jak i techniczne – w szczególności na mapowanie łańcuchów dostaw, weryfikację dostawców oraz dostosowanie systemów IT i procedur wewnętrznych.
Po drugie, nowy podział obowiązków w zależności od roli w łańcuchu dostaw oznacza, że nie wszystkie podmioty będą zobowiązane do wdrożenia pełnych systemów należytej staranności. Dla wielu przedsiębiorstw – w szczególności podmiotów przetwarzających i udostępniających produkty dalej na rynku – ciężar compliance zostaje istotnie ograniczony do obowiązków w zakresie identyfikowalności (traceability) oraz przechowywania informacji.
Po trzecie, mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa zostały objęte reżimem proporcjonalnym, który w praktyce może znacząco obniżyć bariery operacyjne związane z dostępem do rynku UE, bez formalnej rezygnacji z celów środowiskowych EUDR.
Jednocześnie należy podkreślić, że odroczenie i uproszczenia nie oznaczają osłabienia egzekwowania prawa. Rewizja utrzymuje wysokie poziomy kontroli, podejście oparte na analizie ryzyka oraz surowy reżim sankcyjny, w tym kary finansowe sięgające co najmniej 4 % rocznego obrotu w UE, a także możliwość wycofania lub zniszczenia produktów niezgodnych z EUDR. EUDR pozostaje jednym z kluczowych aktów Europejskiego Zielonego Ładu. Przyjęta nowelizacja wyraźnie pokazuje zmianę podejścia legislatora przy jednoczesnym zachowaniu długofalowych celów środowiskowych.
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 150, str. 206 z późn. zm.).
