powrót do Aktualności
Podczas posiedzenia Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w dniu 26 stycznia 2026 r. grupa państw członkowskich (m.in. Francja, Hiszpania, Austria, Finlandia, Portugalia, Rumunia, Słowacja i Słowenia) przedstawiła wspólną inicjatywę dotyczącą rozszerzenia obowiązkowego oznaczania kraju pochodzenia produktów rolnych i żywności.
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
Obecne przepisy UE przewidują obowiązek wskazywania pochodzenia jedynie dla wybranych kategorii żywności, takich jak m.in. mięso (w określonych przypadkach), jaja, owoce i warzywa, miód, oliwa z oliwek, produkty rybołówstwa. W omawianym dokumencie wskazano, że w praktyce jednak regulacje te nie obejmują wszystkich produktów, w szczególności części produktów pochodzenia zwierzęcego, a także nie zapewniają systemowego podejścia do oznaczania pochodzenia składników w żywności przetworzonej.
W dokumencie podkreślono, że obecne zasady – choć istotne z punktu widzenia transparentności – pozostają ograniczone. Wskazano m.in. na trudności interpretacyjne związane z pojęciem „składnika podstawowego” oraz na fakt, że oznaczenia typu „UE” lub „spoza UE” jedynie częściowo odpowiadają oczekiwaniom konsumentów w zakresie przejrzystości informacji.
Państwa członkowskie wskazują, że rozszerzenie obowiązkowego oznaczania pochodzenia mogłoby stanowić istotne narzędzie wzmacniające zaufanie konsumentów, zwiększające przejrzystość rynku oraz wspierające wybory zakupowe związane z krótkimi łańcuchami dostaw i lokalną produkcją. Jednocześnie takie działania mają znaczenie dla wzmocnienia pozycji producentów w łańcuchu żywnościowym oraz promowania standardów produkcji obowiązujących w Unii Europejskiej.
Inicjatywa wpisuje się w szerszy kontekst polityki UE, w tym strategii „Od pola do stołu” oraz komunikatu Komisji Europejskiej z 19 lutego 2025 r. („A Vision for European Agriculture and Food”), w którym zapowiedziano rozważenie rozszerzenia oznaczania kraju pochodzenia zgodnie ze specyfiką sektorową i zasadami rynku wewnętrznego.
W konsekwencji sygnatariusze dokumentu wzywają Komisję Europejską do możliwie szybkiej rewizji rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w kierunku rozszerzenia obowiązkowego oznaczania pochodzenia na możliwie szeroki zakres środków spożywczych. W ramach tej rewizji postulowane jest również wykorzystanie dotychczasowych doświadczeń związanych z oznaczaniem pochodzenia składników podstawowych, w szczególności w celu doprecyzowania ich identyfikacji oraz zapewnienia bardziej jednolitego stosowania przepisów w całej UE. Rozważane jest także odejście od oznaczeń ogólnych („UE” / „spoza UE”) na rzecz bardziej precyzyjnego wskazywania kraju pochodzenia.
Przedstawiona inicjatywa nie stanowi jeszcze zmiany prawa, jednak wyraźnie wskazuje kierunek potencjalnych przyszłych regulacji. Można oczekiwać, że dyskusja na poziomie UE będzie zmierzać w stronę dalszego rozszerzania obowiązków informacyjnych dotyczących pochodzenia produktów oraz składników, co może mieć istotne konsekwencje dla projektowania etykiet, łańcuchów dostaw oraz strategii komunikacyjnych.
