powrót do Aktualności

Kreatyna a funkcje poznawcze. Rozstrzygnięcie dla oświadczenia zdrowotnego

4 grudnia 2025

WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.

15 grudnia 2025 r. na posiedzeniu Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz (PAFF) będzie omawiny projekt rozporządzenia, na mocy którego Komisja Europejska (KE) planuje odmówić autoryzacji nowego oświadczenia zdrowotnego dotyczącego kreatyny. Na tym etapie jest to projekt, ale wskazuje on, że stanowisko Komisji będzie prawdopodobnie zgodne z opinią EFSA.

WPROWADZENIE

Wniosek dotyczy nowego oświadczenia z art. 13(5) rozporządzenia 1924/2006, złożonego przez Alzchem Trostberg GmbH, które miało brzmieć: „Daily creatine supplementation can contribute to improved cognitive function.” Oświadczenie dotyczyło szeroko rozumianych funkcji poznawczych, a więc obszarów takich jak pamięć, uwaga, czas reakcji, szybkość przetwarzania informacji.

Opublikowana w listopadzie 2024 r. opinia EFSA[1] nie potwierdziła związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy suplementacją kreatyną a poprawą funkcji poznawczych. Analizując 21 badań dostarczonych przez wnioskodawcę oraz dodatkowe dane z meta-analizy, EFSA wskazał, że pojedyncze pozytywne wyniki były albo niepowtarzalne, albo dotyczyły bardzo wysokich dawek (np. 20 g/d), przy czym efektu nie obserwowano przy dawkach odpowiadających warunkom stosowania deklarowanym przez producenta, czyli około 3 g/d. EFSA podkreślił również, że tam, gdzie badania sugerowały „poprawę” (np. pojedynczy wynik dotyczący inhibitory control lub wpływu po 36 godzinach deprywacji snu), efekty te były jednostkowe i niewystarczające do uznania ich za spójne naukowe uzasadnienie. W wielu badaniach efekty nie wystąpiły w żadnej domenie poznawczej, w tym w pamięci, uwadze czy szybkości przetwarzania. EFSA odniósł się także do możliwych mechanizmów działania, wskazując, że choć kreatyna może zwiększać stężenie fosfokreatyny w mózgu, dowody na to, że przekłada się to na poprawę procesów poznawczych w zdrowej populacji dorosłych, są „słabe i niejednoznaczne”. W konkluzji EFSA stwierdził jasno, że związek przyczynowo-skutkowy nie został wykazany.

W efekcie Komisja przygotowała projekt rozporządzenia odmawiającego autoryzacji oświadczenia – i to właśnie ten projekt trafi pod dyskusję PAFF 15 grudnia 2025 r. W trakcie posiedzenia państwa członkowskie mogą zgłosić uwagi, poprzeć projekt lub zasugerować jego zmianę. Dopiero po formalnym przyjęciu stanowiska Komitetu Komisja będzie mogła wydać ostateczne rozporządzenie, które – jeśli pozostanie w obecnym kształcie – wprowadzi zakaz stosowania oświadczenia sugerującego wpływ kreatyny na funkcje poznawcze.

 ZNACZENIE DLA FIRM

Warto podkreślić, że omawiany projekt nie wpływa na dwa dozwolone oświadczenia dotyczące kreatyny.

  • Pierwsze z nich dotyczy zwiększenia wydolności fizycznej podczas krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń i może być stosowane wyłącznie przy dawce 3 g/d oraz w produktach kierowanych do osób wykonujących bardzo intensywny wysiłek. „Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych”
  • Drugie oświadczenie dotyczy dorosłych powyżej 55. roku życia uczestniczących w regularnym treningu oporowym i odnosi się do wpływu kreatyny na przyrost siły mięśniowej przy dawce 3 g/d w połączeniu z odpowiednio intensywnym treningiem. Oba oświadczenia pozostają w mocy i nie są objęte omawianą procedurą. „Codzienne przyjmowanie kreatyny może zwiększyć wpływ treningu oporowego na siłę mięśniową u dorosłych w wieku powyżej 55 lat.”

Dla branży suplementów diety omawiany projekt Rozporządzenia Komisji oznacza przede wszystkim, że wciąż nie ma możliwości komunikowania wpływu kreatyny na pamięć, koncentrację, procesy myślowe czy funkcje poznawcze.

Eksperci prawa żywnościowego IGI FOOD LAW od lat specjalizują się w ocenie, opracowywaniu, weryfikacji oraz strategicznym doradztwie dotyczącym oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych. Opracowujemy również wnioski o autoryzację oświadczeń.

Każdego dnia pracujemy z pełnym spektrum dokumentów EFSA, Komisji Europejskiej i krajowych organów, wspierając producentów w prawidłowym formułowaniu treści, ocenie ryzyka, przygotowywaniu alternatywnych narracji oraz dostosowywaniu komunikacji produktów do wymogów prawnych. Łączymy wiedzę naukową, regulacyjną i praktykę rynkową z Polski, UE a także USA.

Jeżeli mają Państwo pytania dotyczące oznakowania i reklamy środków spożywczych — zarówno B2B, jak i B2C — w szczególności w zakresie oświadczeń zdrowotnych, żywieniowych oraz treści borderline, zapraszamy do kontaktu. Wystarczy przesłać wiadomość e-mail igifoodlaw@igifoodlaw.com, a z przyjemnością odpowiemy na wszystkie kwestie związane z Państwa produktami i komunikacją rynkową.

[1] https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/9100

Newsletter

Zapisz się do naszego newslettera, by otrzymywać regularne wiadomości.