Do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) trafiło pytanie prejudycjalne w sprawie C-803/25, które będzie miało ogromne znaczenie dla praktyki stosowania art. 14 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, czyli podstawowego przepisu unijnego prawa żywnościowego dotyczącego bezpieczeństwa żywności. Sprawa dotyczy tego, jak należy rozumieć pojęcie „żywność nienadająca się do spożycia przez ludzi” i czy może ono obejmować także produkty, które nie są zepsute ani zanieczyszczone, ale których skład i poziom określonych substancji budzą zastrzeżenia z punktu widzenia bezpieczeństwa.
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
Postępowanie krajowe na rynku austriackim dotyczy suplementu diety „Curcuma 500”, zawierającego 500 mg kurkuminoidów oraz ekstrakt z czarnego pieprzu dostarczający ok. 4,75 mg piperyny w jednej kapsułce. Produkt był przeznaczony do stosowania w dawce jednej kapsułki dziennie. Organ krajowy uznał, że przy takim sposobie użycia suplement znacząco przekracza akceptowalne dzienne pobranie (ADI) dla kurkuminy, które dla osoby o masie ciała 70 kg wynosi 210 mg dziennie. Oznacza to, że jedna kapsułka dostarcza ponad 2-krotność tego poziomu. Dodatkowo wskazano, że piperyna zwiększa biodostępność kurkuminy, a tym samym może nasilać również możliwe działania niepożądane. W uzasadnieniu odwołano się także do sygnałów dotyczących przypadków hepatotoksyczności raportowanych dla suplementów zawierających kurkuminę lub kurkumę.
Na tej podstawie organ przyjął, że produkt stanowi żywność niebezpieczną, nie dlatego, że został zakwalifikowany jako „szkodliwy dla zdrowia”, lecz dlatego, że miałby być „nienadający się do spożycia przez ludzi”. Właśnie to rozróżnienie ma w tej sprawie kluczowe znaczenie. Art. 14 rozporządzenia 178/2002 stanowi, że żywność jest niebezpieczna, jeżeli jest szkodliwa dla zdrowia albo nie nadaje się do spożycia przez ludzi. Jednocześnie art. 14 ust. 5 wskazuje, że przy ocenie tej drugiej przesłanki należy uwzględniać, czy produkt jest nieakceptowalny do spożycia zgodnie z przeznaczeniem z powodu zanieczyszczenia, gnicia, psucia się lub rozkładu.
Sąd austriacki pyta TSUE przede wszystkim o to, czy wskazane w art. 14 ust. 5 przypadki mają charakter zamknięty, czy też pojęcie żywności nienadającej się do spożycia przez ludzi może obejmować również inne sytuacje. Innymi słowy, chodzi o odpowiedź na pytanie, czy znaczne przekroczenie ADI oraz obecność substancji zwiększającej biodostępność mogą same w sobie prowadzić do uznania żywności za nienadającą do spożycia. Dodatkowo sąd pyta, czy prawo krajowe może szerzej ujmować tę kategorię i uznawać, że żywność nie nadaje się do spożycia także wtedy, gdy jej użyteczność zgodnie z przeznaczeniem nie jest zagwarantowana.
Sprawa ma duże znaczenie przede wszystkim dla branży suplementowej. Jeżeli TSUE dopuści szerszą interpretację pojęcia „żywność nienadająca się do spożycia przez ludzi”, organy mogą zyskać mocniejszą podstawę do kwestionowania produktów nie tylko w klasycznych przypadkach zanieczyszczenia lub zepsucia, ale również wtedy, gdy zastrzeżenia dotyczą dawki substancji aktywnej, biodostępności składników albo zalecanego sposobu stosowania. Dla firm oznacza to potrzebę szerszej oceny składu produktu, poziomów stosowania składników oraz dokumentacji bezpieczeństwa już na etapie projektowania i wprowadzania na rynek.
O dalszym przebiegu postępowania i rozstrzygnięciu TSUE będziemy Państwa informować na bieżąco.
Zachęcamy również do subskrypcji IGI FOOD LAW ALERT w ramach którego raz w miesiącu przekazujemy zestawienie najważniejszych zmian w prawie żywnościowym wraz z opisami i komentarzami.
IGI FOOD LAW – FOOD LAW EXPERTS
IGI FOOD LAW – SUPLEMENTY PRAWO