Komisja Europejska opublikowała zaktualizowany Guidance Document on Listeria monocytogenes monitoring and shelf-life studies for ready-to-eat foods[1]. Dokument ten stanowi kompleksowe wyjaśnienie, jak w praktyce stosować rozporządzenie (WE) nr 2073/2005 w sprawie kryteriów mikrobiologicznych, w szczególności w kontekście żywności gotowej do spożycia (RTE) oraz nowelizacji wprowadzonej rozporządzeniem (UE) 2024/2895.
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
Przewodnik skierowany jest przede wszystkim do przedsiębiorców produkujących żywność RTE, ale także do właściwych organów urzędowej kontroli żywności oraz podmiotów trzecich wspierających firmy w badaniach mikrobiologicznych i walidacji shelf-life. Komisja wyraźnie podkreśla, że dokument nie tworzy nowych obowiązków prawnych, lecz porządkuje i interpretuje wymagania już wynikające z prawa UE, za których wykonanie odpowiada przedsiębiorca.
Z perspektywy systemowej przewodnik KE wyjaśnia rolę badań shelf-life, challenge testów, predictive microbiology oraz danych historycznych jako elementów FSMS, służących wykazaniu zgodności produktów z kryteriami Listeria monocytogenes przez cały okres przydatności do spożycia. Jednocześnie akcentuje, że badanie produktu końcowego nie może być jedynym narzędziem zarządzania ryzykiem, a skuteczność systemu musi być oparta na połączeniu GHP, HACCP, monitoringu i właściwie ustalonego shelf-life.
Istotnym elementem dokumentu jest również bezpośrednie odniesienie do nowelizacji rozporządzenia (WE) nr 2073/2005, która od 1 lipca 2026 r. zaostrza kryteria Listeria monocytogenes dla żywności RTE zdolnej do wspierania wzrostu tego patogenu. Przewodnik wyjaśnia, w jakich sytuacjach domyślnie stosuje się kryterium „brak wykrycia w 25 g” oraz jakie dowody naukowe są wymagane, aby wykazać możliwość stosowania limitu 100 jtk/g w całym okresie przydatności do spożycia.
Dokument ma bezpośrednie znaczenie dla firm działających w Polsce. Opiera się on na rozporządzeniach UE, które są stosowane wprost na rynku polskim, i pokazuje, jak te przepisy są rozumiane na poziomie unijnym. W praktyce oznacza to, że przewodnik może stanowić ważny punkt odniesienia przy przeglądzie systemów bezpieczeństwa żywności, przygotowaniu do kontroli urzędowych, a także w sytuacjach spornych dotyczących klasyfikacji produktu RTE, ustalenia shelf-life czy doboru kryterium Listeria monocytogenes.
Przewodnik KE porządkuje sposób stosowania rozporządzenia 2073/2005 w całej UE, w tym po jego istotnej nowelizacji obowiązującej od 2026 r. Jest on kluczowy dla firm produkujących żywność RTE, które muszą udokumentować bezpieczeństwo produktu przez cały okres przydatności do spożycia. Stanowi jednocześnie oficjalny benchmark interpretacyjny, do którego mogą odwoływać się zarówno przedsiębiorcy, jak i organy urzędowej kontroli żywności.
Dla firm w Polsce jest to praktyczne wsparcie w zrozumieniu oczekiwań regulacyjnych na poziomie UE.
IGI FOOD LAW wspiera firmy sektora spożywczego w strategicznym doradztwie regulacyjnym w zakresie prawa żywnościowego UE, w tym w interpretacji wytycznych Komisji Europejskiej, wdrażaniu nowych wymagań dotyczących Listeria monocytogenes, walidacji shelf-life oraz przeglądach FSMS i HACCP. Pomagamy przekładać dokumenty o charakterze ramowym na praktyczne rozwiązania biznesowe. igifoodlaw@igifoodlaw.com
[1] (SANCO/11510/2013, rewizja z 18 grudnia 2025 r.).