powrót do Aktualności
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
W listopadzie 2025 r. Parlament Europejski wystąpił do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z formalnym wnioskiem o przygotowanie opinii naukowej dotyczącej potencjalnych ryzyk zdrowotnych związanych z obecnością mikroplastików w żywności, wodzie oraz powietrzu. Zlecenie to stanowi odpowiedź na rosnące zainteresowanie opinii publicznej tym zagadnieniem oraz utrzymujące się istotne luki wiedzy naukowej. Zakres prac EFSA obejmie m.in. analizę dróg narażenia człowieka na mikroplastiki, ich możliwego wpływu na organizm, mechanizmów przenikania do żywności oraz metod oceny ryzyka. W ramach mandatu EFSA ma również zaktualizować szacunki narażenia dietetycznego w oparciu o najnowsze dane naukowe. Publikacja opinii jest planowana do końca 2027 r.
Wniosek Parlamentu Europejskiego wpisuje się w szerszy kontekst rosnącej świadomości konsumenckiej. Zgodnie z raportem Eurobarometru „Food safety in the EU” dotyczącym bezpieczeństwa żywności, już 63 % obywateli UE deklaruje świadomość obecności mikroplastików w żywności, co oznacza wzrost o 8 punktów procentowych w porównaniu z 2022 r. Jednocześnie 33 % respondentów wskazuje mikroplastiki jako jedno z głównych źródeł obaw związanych z bezpieczeństwem żywności.
Przygotowywana opinia EFSA będzie miała znaczenie nie tylko poznawcze, lecz także systemowe. Jej wyniki mają wesprzeć instytucje unijne i krajowe organy zarządzania ryzykiem w podejmowaniu przyszłych decyzji regulacyjnych, w tym ewentualnych działań mających na celu ograniczenie narażenia konsumentów na mikroplastik w całym łańcuchu żywnościowym. Działania te stanowią kolejny etap wieloletniego zaangażowania EFSA w ten obszar.
Wcześniejsze prace – w tym stanowisko naukowe z 2016 r., kolokwium naukowe EFSA z 2021 r. oraz najnowszy przegląd literatury dotyczący uwalniania mikro- i nanoplastików z materiałów do kontaktu z żywnością – konsekwentnie wskazywały na poważne braki danych, brak zharmonizowanych metod badawczych oraz wysoką niepewność naukową. Aktualny mandat ma na celu uporządkowanie tych kwestii i stworzenie solidniejszej podstawy naukowej dla dalszych działań legislacyjnych.
Na obecnym etapie mandat EFSA nie wiąże się z wprowadzeniem nowych wymogów prawnych ani obowiązków regulacyjnych dla przedsiębiorców, jednak ma bezpośrednie znaczenie praktyczne dla firm działających w obszarze żywności, opakowań i wody pitnej. W szczególności należy oczekiwać, że wyniki badań i argumentacja naukowa EFSA będą stopniowo wykorzystywane jako punkt odniesienia w ocenach ryzyka, postępowaniach wyjaśniających oraz w dialogu z organami.
Ponadto, komunikacja marketingowa (w tym dotycząca opakowań, „czystości”, „braku zanieczyszczeń”) z pewnością będzie oceniana w coraz bardziej wrażliwym kontekście percepcji konsumenckiej i ryzyka wprowadzania w błąd.
W przypadku firm stosujących tworzywa sztuczne, materiały wielokrotnego użytku lub materiały z recyklingu, rosnąć będzie znaczenie udokumentowanego podejścia do zarządzania ryzykiem, nawet przy braku formalnych limitów czy metod referencyjnych.
W praktyce oznacza to potrzebę świadomego przygotowania argumentacji regulacyjnej, przeglądu stosowanych materiałów i procesów oraz gotowości do odpowiedzi na pytania organów – jeszcze zanim temat mikroplastików stanie się przedmiotem konkretnych wymogów prawnych.
