Państwa członkowskie Unii Europejskiej przyjęły wspólne stanowisko pt. “Joint statement of the Member States regarding the presence of Mineral Oil Aromatic Hydrocarbons (MOAH) in food, including food for infants and young children”, dotyczące obecności w żywności mineralnych olejów aromatycznych (MOAH), w tym w żywności dla niemowląt i małych dzieci. Dokument został opracowany w ramach współpracy państw członkowskich przy udziale służb Komisji i stanowi aktualizację podejścia do tego zagadnienia, zastępując wcześniejsze stanowisko Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz (SC PAFF) z 23 czerwca 2020 r.
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW
Stanowisko dotyczy obecności MOAH w żywności oraz działań, jakie powinny być podejmowane w przypadku stwierdzenia tych substancji w środkach spożywczych. Dokument wskazuje na potrzebę dalszego badania i analizowania produktów, w których wykryto MOAH, a także prowadzenia działań mających na celu ustalenie źródła zanieczyszczenia. W tym kontekście wymieniono w szczególności składniki, dodatki do żywności, materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością oraz inne potencjalne źródła obecności tych związków.
Szczególną uwagę zwrócono również na konieczność sprawdzenia, czy źródłem zanieczyszczenia może być migracja MOAH z materiałów do kontaktu z żywnością, w tym zwłaszcza z wosków mikrokrystalicznych. Dokument wskazuje ponadto na potrzebę weryfikacji przypadków, w których stosowany w takich materiałach wosk mikrokrystaliczny jest deklarowany jako E 905, w tym pod kątem zgodności z wymaganiami dotyczącymi tego dodatku, w szczególności w odniesieniu do obecności benzo[a]pirenu. Dodatkowo podkreślono, że pobieranie próbek, analiza oraz raportowanie wyników powinny odbywać się w sposób ujednolicony, zgodnie z wytycznymi opracowanymi przez Joint Research Centre (JRC).
Kluczowym elementem dokumentu jest uzgodnienie wspólnego podejścia organów w całej UE. W przypadku potwierdzenia obecności MOAH na poziomie równym lub wyższym niż określone granice oznaczalności (LOQ), produkty powinny zostać wycofane z rynku, a w razie potrzeby – również wycofane od konsumentów, zgodnie z art. 14 oraz art. 19 rozporządzenia 178/2002.
Ustalono następujące poziomy LOQ:
Dokument ma charakter wspólnego stanowiska państw członkowskich i nie stanowi aktu prawnie wiążącego. W praktyce jednak:
Oznacza to, że mimo braku formalnych limitów prawnych dla MOAH, wskazane poziomy LOQ funkcjonują jako praktyczne progi decyzyjne dla działań organów.
Z perspektywy przedsiębiorców działających na rynku spożywczym omawiane stanowisko ma istotne znaczenie praktyczne. W pierwszej kolejności oznacza potrzebę dokładniejszej weryfikacji łańcucha dostaw oraz możliwych źródeł obecności MOAH, nie tylko w samych surowcach i składnikach, lecz także w dodatkach do żywności, materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz substancjach stosowanych pomocniczo w procesach technologicznych.
Dokument wzmacnia również znaczenie odpowiednio zaprojektowanych badań analitycznych i kontroli jakości. W praktyce firmy powinny brać pod uwagę, że ocena obecności MOAH oraz podejmowanie dalszych działań będą opierały się na metodach pobierania próbek i analizie zgodnych z rozporządzeniem (WE) nr 333/2007 oraz wytycznymi Joint Research Centre (JRC).
Stanowisko ma także bezpośredni wymiar rynkowy. Jeżeli obecność MOAH zostanie potwierdzona na poziomach wskazanych w dokumencie, może to prowadzić do wycofania produktu z rynku, a w odpowiednich przypadkach również do jego wycofania od konsumentów. Z tego względu wskazane poziomy LOQ, mimo że nie mają charakteru limitów prawnych, w praktyce stają się istotnym punktem odniesienia przy ocenie ryzyka regulacyjnego i jakościowego.
Istotne jest również to, że dokument wyraźnie przypomina o odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym za bezpieczeństwo żywności, odwołując się do zasad wynikających z rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni nie tylko reagować na stwierdzone niezgodności, lecz także odpowiednio wcześnie identyfikować potencjalne źródła ryzyka i podejmować działania zapobiegawcze.
Na szczególną uwagę zasługuje również obszar materiałów do kontaktu z żywnością. Stanowisko wyraźnie kieruje uwagę na stosowanie wosków mikrokrystalicznych, w tym na przypadki, w których są one deklarowane jako E 905, co w praktyce może wymagać dodatkowej weryfikacji ich specyfikacji, czystości i potencjalnej roli jako źródła migracji MOAH do żywności.
Wspólne stanowisko państw członkowskich UE dotyczące MOAH w praktyce prowadzi do ujednolicenia podejścia organów w całej Unii i wzmacnia znaczenie kontroli obecności tych zanieczyszczeń w żywności. Dla firm oznacza to konieczność proaktywnego zarządzania ryzykiem oraz dostosowania systemów jakości i bezpieczeństwa do aktualnych oczekiwań regulatorów.
Stanowisko dostępne jest TUTAJ