Nowe rządowe wytyczne anty-greenwashing – kluczowe znaczenie dla branży spożywczej w UE

WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.

Francuska Agencja ds. Transformacji Ekologicznej (ADEME) opublikowała zaktualizowane wydanie „Guide anti-greenwashing 2025[1]”, jeden z najbardziej szczegółowych i praktycznych przewodników dotyczących odpowiedzialnej komunikacji środowiskowej. Dokument został przygotowany we współpracy z organami regulacyjnymi, w tym DGCCRF – Direction générale de la concurrence, de la consommation et de la répression des fraudes, która we Francji odpowiada za nadzór, kontrole i egzekwowanie przepisów dotyczących greenwashingu.

W procesie tworzenia przewodnika uczestniczyła również ARPP – francuska instytucja samoregulacji reklamy, która weryfikuje zgodność przekazów marketingowych z zasadami deontologicznymi. Przewodnik ADEME stanowi dziś jedno z najważniejszych źródeł interpretacyjnych dla francuskiego rynku oraz praktyczny punkt odniesienia dla całej UE, zwłaszcza w kontekście wdrażania dyrektywy 2024/825 („Empowering Consumers for the Green Transition”).

Najważniejsze wnioski dla branży spożywczej

Nowe wytyczne przypominają, że żaden produkt – również spożywczy – nie może być przedstawiany jako „ekologiczny”, „odpowiedzialny”, „przyjazny dla planety” czy „neutralny klimatycznie”, jeśli przekaz nie jest precyzyjnie udokumentowany, zweryfikowany i proporcjonalny do rzeczywistego wpływu środowiskowego. ADEME bardzo wyraźnie podkreśla, że:

• Ogólne, pozytywnie brzmiące claimy są niedozwolone – Zwroty takie jak „eco-friendly”, „environmentally friendly”, „odpowiedzialny produkt” czy „zielone opakowanie” są traktowane jako praktyki wprowadzające w błąd. Dotyczy to zarówno produktów spożywczych, jak i ich opakowań.
• Claimy typu „neutralne węglowo”, „carbon neutral”, „100% CO₂ compensated” są zabronione – Zgodnie z francuskim prawem i wytycznymi ADEME takie deklaracje są niedopuszczalne, chyba że przedsiębiorstwo udostępnia pełny cykl życia produktu, trajektorię redukcji, metodykę i szczegóły kompensacji. W praktyce oznacza to, że branża spożywcza nie może używać takich haseł w komunikacji B2C ani na opakowaniach.
• „Recyclable”, „fully recyclable”, „compostable” – tylko w ściśle określonych warunkach

Wytyczne podkreślają, że claimy te muszą być:

• oparte na realnym systemie zbiórki i przetwarzania,
• zgodne z kryteriami ustawowymi,
• udokumentowane.

Grafiki natury (woda, liście, lasy, zwierzęta) mogą wprowadzać w błąd- ADEME ostrzega przed stosowaniem wizualnych kodów sugerujących „naturalność” produktu lub mniejszy ślad środowiskowy. W sektorze żywności – szczególnie w wodach, napojach, produktach bio – jest to obszar wzmożonego ryzyka.

Każdy komunikat środowiskowy musi być mierzalny, konkretny, poparty danymi naukowymi.   To oznacza, że claimy „mniej plastiku”, „mniej emisji”, „zmniejszony ślad środowiskowy” muszą być precyzyjnie opisane i udowodnione.

Kto nadzoruje greenwashing we Francji?

Przewodnik jednoznacznie wskazuje instytucje odpowiedzialne za nadzór i egzekucję

DGCCRF (organ rządowy), prowadzi kontrolenakłada sankcje, wszczyna postępowania administracyjne oraz karne, publikuje komunikaty dotyczące naruszeń.

W latach 2023–2024 DGCCRF skontrolowała ponad 3 000 przedsiębiorstw, w tym w sektorze spożywczym

ARPP (samoregulacja reklamy) ocenia zgodność kampanii z zasadami „Développement durable”, może zakazać emisji reklamy, publikuje negatywne opinie JDP (jury de déontologie publicitaire), co prowadzi do efektu „name & shame”.

ADEME jako organ ekspercki – wydaje interpretacje, prowadzi prace nad ekoscore, affichage environnemental, przygotowuje wytyczne wykorzystywane przez regulatorów.

ZNACZENIE dla branży spożywczej w Polsce i UE

Francja jest bardzo restrykcyjnym rynkiem UE w obszarze greenwashingu, a jej praktyki są często punktem odniesienia dla unijnych prac legislacyjnych. Przewodnik ADEME może działać w praktyce jako:

• wytyczne interpretacyjne dla unijnych regulacji,
• benchmark dla firm przygotowujących się do opracowania komunikacji,
• ostrzeżenie dla producentów stosujących oświadczenia dotyczące klimatu, recyklingu i zrównoważonego rolnictwa.

[1] https://librairie.ademe.fr/societe-et-politiques-publiques/8839-guide-anti-greenwashing-de-l-ademe-edition-2025-9791029724312.html