powrót do Aktualności
Naczelny Sąd Administracyjny po raz kolejny odniósł się do charakteru prawnego decyzji wydawanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W wyroku z 17 grudnia 2025 r. NSA[1] potwierdził, że upływ terminu wyznaczonego w decyzji na wykonanie obowiązku co do zasady nie prowadzi do wygaśnięcia tej decyzji, jeżeli nie została ona wydana z zastrzeżeniem terminu jej obowiązywania. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wydanej na podstawie ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, mimo niewykonania obowiązków w terminie wskazanym w decyzji.
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
Sprawa miała początek w kontroli przeprowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wobec podmiotu prowadzącego działalność objętą nadzorem sanitarnym. W toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie spełniania wymagań higieniczno-zdrowotnych, co skutkowało wydaniem decyzji administracyjnej nakładającej na kontrolowany podmiot obowiązek usunięcia stwierdzonych uchybień w określonym terminie. Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w decyzji podmiot wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie jej wygaśnięcia, argumentując, że niewykonanie obowiązku w terminie oraz planowane zmiany organizacyjno-inwestycyjne powodują bezprzedmiotowość decyzji. Organy sanitarne odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, wskazując, że nieprawidłowości nadal występują, a decyzja nie została wydana z zastrzeżeniem terminu jej obowiązywania. Stanowisko to zostało następnie poddane kontroli sądowoadministracyjnej, zakończonej rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wyrok ma istotne znaczenie dla podmiotów objętych nadzorem sanitarnym. NSA wskazał, że bezskuteczny upływ terminu wykonania obowiązku określonego w decyzji nie powoduje automatycznie jej wygaśnięcia. Decyzja sanitarna pozostaje w obrocie prawnym, jeżeli stwierdzony stan niezgodności z prawem nadal istnieje. Ponadto, podmiot, którego dotyczy decyzja, co do zasady nie może skutecznie domagać się stwierdzenia jej wygaśnięcia wyłącznie z powodu upływu czasu, nawet gdy planowane są lub rozpoczęte inwestycje jeżeli działalność jest nadal prowadzona. W praktyce oznacza to, że ryzyko regulacyjne związane z niewykonaniem decyzji sanitarnej może utrzymywać się w czasie i nie wygasa automatycznie z upływem terminu wskazanego w decyzji.
Komentarz Ekspertów prawa żywnościowego IGI FOOD LAW
Wyrok NSA odnosi się do relacji pomiędzy art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej a art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd rozróżnił decyzje administracyjne wydane z zastrzeżeniem terminu ich obowiązywania, od decyzji, w których organ wyznacza termin wykonania obowiązku, nie określając jednocześnie skutków jego upływu dla bytu prawnego decyzji. Decyzje wydawane na podstawie ustawy o PIS mają charakter zobowiązujący i ochronny – ich istotą jest usunięcie stanu naruszenia wymagań higienicznych lub zdrowotnych. Termin wskazany w decyzji dotyczy wyłącznie momentu realizacji nałożonego obowiązku, a nie czasu obowiązywania samej decyzji administracyjnej. NSA zwrócił uwagę, że przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do wniosku trudnego do pogodzenia z celem ustawy, w którym niewykonanie decyzji w terminie mogłoby być postrzegane jako akceptacja utrzymywania się stanu niezgodnego z prawem.
Z perspektywy podmiotów objętych nadzorem sanitarnym kluczowe znaczenie dla oceny sytuacji regulacyjnej ma faktyczne wykonanie obowiązków określonych w decyzji sanitarnej, a nie sam upływ terminu wyznaczonego na ich realizację.
[1] (II GSK 329/23)
