TSUE: Naklejka to etykieta czy opakowanie? Co zmieni PPWR?

WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.

🌿 Z przyjemnością inspirujemy (od prawie 20 lat!)– ale jeszcze chętniej, gdy korzysta się z naszych inspiracji z klasą.

Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął pytanie prejudycjalne w sprawie dotyczącej przepisów zakazujących stosowania etykiet bezpośrednio przyklejanych do owoców i warzyw, z wyjątkiem etykiet kompostowalnych i częściowo biosurowcowych[1].

Spór wszczęła organizacja Interfel (Association interprofessionnelle des fruits et légumes frais). TSUE miał rozstrzygnąć, czy etykiety naklejane bezpośrednio na owoce i warzywa zawsze należy traktować jako „opakowanie” w rozumieniu dyrektywy 94/62/WE o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (art. 3 ust. 1 oraz załącznik I).

Trybunał orzekł, że:

• etykiety naklejane na owoce i warzywa nie zawsze stanowią opakowanie w rozumieniu dyrektywy,
• mogą być uznane za opakowanie tylko wtedy, gdy spełniają jedną z funkcji opakowania (zawieranie, ochrona, transport, prezentacja) i mieszczą się w jednej z kategorii wskazanych w dyrektywie (opakowanie handlowe, zbiorcze, transportowe),
• sam fakt, że w załączniku I do dyrektywy wymieniono „etykiety zawieszone bezpośrednio lub umieszczone na produkcie”, nie oznacza automatycznie, że wszystkie etykiety na owocach i warzywach muszą być kwalifikowane jako opakowania.

Nowe przepisy PPWR (Rozporządzenie 2025/40)

PPWR, które (w znacznym zakresie) będzie stosowane od 12 sierpnia 2026 r. kończy spór interpretacyjny. W motywie (13) PPWR wyraźnie zapisano, że: „Etykiety zawieszone bezpośrednio lub umieszczone na produkcie, w tym samoprzylepne etykiety umieszczone na owocach i warzywach, należy uznać za opakowania, ponieważ spoiwem jest klej, a nie sama etykieta.”

Ponadto: w załączniku PPWR etykiety te zostały wprost wymienione jako przykład opakowania, a art. 9 PPWR wprowadza obowiązek, aby etykiety naklejane bezpośrednio na owoce i warzywa były kompostowalne (zgodnie z właściwymi normami).

Znaczenie dla branży spożywczej i opakowaniowej

Dla firm spożywczych:

• do czasu wejścia w życie PPWR możliwe są jeszcze różnice w praktyce krajowej i powoływanie się na wyrok TSUE,
• od sierpnia 2026 r. nie będzie już wątpliwości – każda etykieta na owocach i warzywach będzie traktowana jako opakowanie i będzie musiała spełniać wymogi dotyczące zrównoważoności, w tym kompostowalności,
• firmy handlujące świeżymi produktami powinny już dziś przygotować się na zmianę technologii etykietowania (np. laserowe znakowanie, certyfikowane etykiety kompostowalne).

Dla branży opakowaniowej:

• konieczność projektowania etykiet w zgodzie z wymogami recyklingu lub kompostowania,
• obowiązek uwzględniania etykiet jako części opakowania (w przypadku kartoników, butelek, słoików) – co wpływa na klasyfikację całego opakowania pod kątem recyklingowalności,
• rosnące znaczenie innowacyjnych rozwiązań (etykiety peel-off, etykiety rozpuszczalne, nadruk laserowy) jako odpowiedź na nowe wymogi regulacyjne.

Na rynku funkcjonuje wiele formatów etykiet, które różnią się konstrukcją i funkcją: etykiety samoprzylepne, etykiety typu peel-off, zawieszki, banderole, etykiety pełniące funkcję plomby czy etykiety wielomateriałowe. W kontekście wyroku TSUE i zapisów PPWR pojawiają się pytania:

• Kiedy etykieta jest samodzielnym opakowaniem, a kiedy tylko elementem innego opakowania?
• Jak traktować etykiety peel-off – czy w momencie odklejenia i użycia jako nośnika informacji stają się osobnym elementem opakowania?
• Jak klasyfikować etykiety, które pełnią dodatkowe funkcje (np. zabezpieczają produkt, stanowią zamknięcie lub element barierowy)?
• Czy w ocenie recyklingowalności lub kompostowalności całego opakowania należy każdorazowo analizować wpływ rodzaju etykiety i sposobu jej przytwierdzenia?

Wyrok TSUE w sprawie C-772/24 pokazał, że dotychczasowa dyrektywa 94/62/WE pozostawiała pole do interpretacji. Jednak przyjęte PPWR przesądza jednoznacznie: etykiety samoprzylepne na owocach i warzywach są opakowaniami i podlegają pełnym wymogom prawnym w zakresie zrównoważoności, recyklingu i kompostowalności. Jednocześnie praktyka rynkowa pokazuje, że różnorodność formatów etykiet wymaga szczegółowej oceny każdego przypadku, aby właściwie określić ich status prawny i obowiązki producenta.

Eksperci IGI FOOD LAW opracowują kompleksowe przewodniki i wytyczne dotyczące uzyskania zgodności z rozporządzeniem PPWR oraz wszystkimi innymi wymogami związanymi z wprowadzaniem żywności do obrotu. Dotyczy to zarówno treści etykiet, jak i rozmieszczenia informacji na opakowaniu.

Zapraszamy Państwa do kontaktu z zespołem IGI FOOD LAW – wspólnie znajdziemy najlepsze rozwiązania prawne i praktyczne dla Państwa produktów i opakowań.

[1] Wyrok TSUE (C-772/24, 1 sierpnia 2025 r.)