Uproszczenie EUDR (przeciwdziałanie wylesianiu) – o co wnioskują wybrane państwa?

EUDR pod presją państw członkowskich – 11 krajów domaga się uproszczenia rozporządzenia

Posiedzenie Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH) odbyło się 26 maja 2025 r. w Brukseli. Podczas tego spotkania ministrowie rolnictwa państw członkowskich omówili m.in. propozycje uproszczenia Rozporządzenia UE 2023/1115 (EUDR)[1] dotyczącego produktów wolnych od wylesiania. Dyskusja dotyczyła wniosków zawartych w dokumencie Rady nr 9279/25, zawierający wspólne stanowisko Luksemburga i Austrii, poparte przez 9 innych państw UE, w sprawie konieczności uproszczenia i przesunięcia stosowania Rozporządzenia 2023/1115 (EUDR) – rozporządzenia UE o produktach wolnych od wylesiania.

Dokument 9279/25 został przedłożony przez Luksemburg i Austrię jako reakcja na rosnące trudności we wdrażaniu EUDR. Wsparcie dla inicjatywy wyraziły: Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Finlandia, Włochy, Łotwa, Portugalia, Rumunia i Słowenia. Autorzy dokumentu uznają, że choć cele EUDR są słuszne, to sposób jego wdrażania jest zbyt złożony, nieproporcjonalny i zagrażający wykonalności dla tysięcy operatorów gospodarczych, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw oraz rolników.

Główne obawy i postulaty państw członkowskich

1. Nadmierna biurokracja i zbyt szczegółowe wymogi – obowiązek wskazywania współrzędnych GPS każdej działki uprawnej; wymóg śledzenia pochodzenia każdego surowca do konkretnej parceli. Postulat: umożliwienie uproszczonego raportowania np. w oparciu o dane z WPR.

2. Brak gotowych narzędzi informatycznych – system informacyjny UE (EU Information System) do składania oświadczeń nadal nie działa, a termin jego udostępnienia jest niepewny; brakuje jasnych wytycznych operacyjnych dla firm.

3. Za krótki okres przejściowy – pomimo przedłużenia terminu stosowania EUDR do grudnia 2025 r. (dla dużych firm) i czerwca 2026 r. (dla MŚP), państwa sygnalizują potrzebę dalszego odroczenia lub wdrożenia etapowego.
4. Brak rozróżnienia ryzyka – Obecne przepisy nie różnicują wymogów w zależności od poziomu ryzyka wylesiania; Proponuje się utworzenie nowej kategorii krajów o bardzo niskim ryzyku, dla których nie obowiązywałby pełen zakres kontroli i sprawozdawczości.

Brak odpowiedniego wsparcia technicznego przy jednoczesnym zagrożeniu wysokimi karami za błędy lub braki formalne może zniechęcić przedsiębiorców do udziału w rynku. Stanowisko zawarte w dokumencie 9279/25 ma charakter polityczny – nie jest aktem wiążącym, ale wyraża wspólne oczekiwania znaczącej grupy państw wobec Komisji Europejskiej. Może mieć wpływ na przygotowywane akty wykonawcze i delegowane do EUDR, a także co ważne na politykę egzekwowania przepisów przez państwa członkowskie.

Znaczenie dla firm branży spożywczej

Jeżeli KE ulegnie presji przedstawicieli państw członkowskich, mogą zostać wprowadzone uproszczenia procedur, zwolnienia dla wybranych towarów lub krajów, a także przedłużenie terminów. Firmy muszą planować zgodność z przepisami w warunkach, w których ani system informatyczny UE, ani szczegółowe wytyczne nie są jeszcze dostępne. Stanowisko państw członkowskich może wzmocnić nacisk na różnicowanie obowiązków w zależności od pochodzenia geograficznego towarów.

Dokument dostępny jest TUTAJ

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 150, str. 206 z późn. zm.).