powrót do Aktualności
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
Dwie organizacje działające na rzecz przejrzystości – foodwatch international oraz Access Info – złożyły skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) przeciwko Komisji Europejskiej ze względu na odmowę ujawnienia dokumentów dotyczących planowanego, ale ostatecznie zarzuconego projektu obowiązkowego unijnego oznakowania wartości odżywczej na froncie opakowań (FOPNL).
Projekt miał być jednym z kluczowych filarów strategii „Od pola do stołu” (Farm to Fork) z 2020 r., której celem było ujednolicenie informacji żywieniowych dla konsumentów w całej UE. Po latach konsultacji i sporów politycznych inicjatywa została jednak po cichu wycofana, bez oficjalnego komunikatu ani wyjaśnień ze strony KE.
Organizacje zaangażowane w sprawę wskazują, że decyzja Komisji o wycofaniu projektu FOPNL budzi poważne wątpliwości dotyczące przejrzystości procesu legislacyjnego oraz ewentualnego wpływu, jaki mógł wywierać sektor spożywczy. Zwracają uwagę, że europejscy konsumenci – blisko pół miliarda osób – powinni mieć zapewniony łatwy, jednoznaczny dostęp do kluczowych informacji o wartości odżywczej żywności, a rezygnacja z planowanego systemu oznakowania pozbawiła ich tego narzędzia.
Chociaż Komisja rozważała różne modele FOPNL, w tym powszechnie stosowany Nutri-Score, presja części państw członkowskich oraz branży spożywczej doprowadziła do impasu legislacyjnego. Teraz, dzięki skardze NGOs, temat może wrócić na unijne forum – tym razem w kontekście transparencji procesu decyzyjnego.
foodwatch i Access Info żądają ujawnienia dokumentów dotyczących oceny wpływu różnych systemów etykietowania, konsultacji z branżą, wewnętrznych analiz Komisji oraz korespondencji dotyczącej powodów zarzucenia projektu.
Organizacje twierdzą, że Komisja naruszyła unijne przepisy o dostępie do dokumentów publicznych, odmawiając udostępnienia „uzasadnionych i kluczowych informacji”.
Skarga złożona przez foodwatch i Access Info została wniesiona do Sądu Unii Europejskiej (General Court), który jest częścią Trybunału Sprawiedliwości UE. W takich sprawach chodzi o kontrolę legalności działań instytucji UE, w tym odmowy dostępu do dokumentów. Procedura jest postępowaniem sądowym, choć w praktyce stosuje się tu pisemny tryb: strony składają pisma procesowe, a rozprawa – jeśli jest – ma zwykle formę krótkiej sesji ustnej. Sprawy tego typu rejestrowane są z literą T (np. T-123/25), co odróżnia je od spraw prejudycjalnych z literą C, rozpatrywanych przez Trybunał właściwy (Court of Justice).
Skarga do Sądu UE oznacza, że organizacje twierdzą, iż Komisja naruszyła prawo UE – w tym przypadku przepisy dotyczące dostępu do dokumentów. Sąd może:
Postępowanie trwa zwykle od 12 do 24 miesięcy i ma znaczenie precedensowe – może wpłynąć na zasady przejrzystości funkcjonowania instytucji UE w przyszłości.
Choć spór dotyczy dostępu do dokumentów, jego konsekwencje mogą mieć znaczenie dla całej branży spożywczej. Jeżeli Sąd UE nakaże Komisji ujawnienie pełnej dokumentacji dotyczącej prac nad unijnym systemem FOPNL, przedsiębiorstwa mogą uzyskać wgląd w kierunek analiz, ocen ryzyka i presji politycznej, która doprowadziła do wstrzymania projektu. To z kolei może wpłynąć na strategie oznakowania, reformulacji oraz komunikacji żywieniowej na kolejne lata. Ujawnione dokumenty mogą także pokazać, jakie modele oznakowania Komisja realnie rozważała (np. Nutri-Score vs. włoski Nutrinform Battery). W praktyce oznacza to również zwiększone zainteresowanie monitoringiem legislacji i analizą ryzyka reputacyjnego, zwłaszcza jeśli w dokumentach pojawią się informacje dotyczące lobbingu sektorowego.
