Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zorganizował kilka tygodni temu webinar dotyczący ustalania tolerowalnych górnych poziomów spożycia (ULs) witamin i niezbędnych składników mineralnych. Webinar spotkał się z rekordowym zainteresowaniem – zarejestrowało się 1564 uczestników z 72 krajów. Poniżej przedstawiamy podsumowanie kluczowych informacji.
Webinar miał na celu:
- Przybliżenie zasad i metod oceny ULs dla mikroelementów.
- Podsumowanie wniosków dotyczących poszczególnych składników odżywczych.
- Promowanie transparentności w procesie oceny ryzyka.
Jaka jest definicja i znaczenie UL?
Tolerowalny górny poziom spożycia (UL) to maksymalna ilość składnika odżywczego, którą można spożywać codziennie z różnych źródeł, nie narażając się na ryzyko negatywnych skutków zdrowotnych. ULs są ustalane na podstawie dowodów naukowych jako część oceny ryzyka.
Jakie są wnioski z dotychczasowych prac EFSA?
Witamina A
- Efekty teratogenne: Nadmierne spożycie witaminy A (powyżej 3000 µg retinolu dziennie) zwiększa ryzyko wad wrodzonych.
- Hepatotoksyczność: Przewlekłe spożycie może powodować uszkodzenia wątroby.
- Zdrowie kości: Nie potwierdzono związku między umiarkowanym spożyciem a ryzykiem złamań.
- UL: 3000 µg/dzień dla dorosłych.
Witamina D
- Hiperkalcemia: Dawkowanie do 250 µg/dzień nie zwiększa ryzyka hiperkalcemii.
- Zdrowie kości: Suplementacja do 250 µg/dzień nie zwiększa ryzyka upadków i złamań.
- UL: 100 µg/dzień dla dorosłych, w tym kobiet ciężarnych i karmiących.
Witamina E
- Koagulacja krwi: Wysokie dawki mogą upośledzać proces krzepnięcia, ale brak nowych dowodów zmieniających wcześniejsze UL.
- UL: 300 mg/dzień dla dorosłych.
Witamina B6
- Neuropatia obwodowa: Objawy neurologiczne obserwowano przy dawkach od 50 mg/dzień.
- UL: 12 mg/dzień dla dorosłych.
Kwas foliowy
- Niedokrwistość: Nadmierne spożycie kwasu foliowego może maskować niedobory witaminy B12.
- UL: 1000 µg/dzień dla dorosłych.
Selen
- Selenoza: Objawy toksyczności obejmują neurotoksyczność oraz zmiany w strukturze włosów, paznokci i skóry.
- UL: 255 µg/dzień dla dorosłych.
Żelazo
- Toksyczność: Przy braku wystarczających danych ustalono bezpieczny poziom spożycia na 40 mg/dzień, opierając się na efektach żołądkowo-jelitowych.
Mangan
- Neurotoksyczność: Wysokie spożycie wiąże się z ryzykiem manganizmu.
- Bezpieczne poziomy: Ustalono na podstawie spożycia w populacji europejskiej.
Jakie metody oceny stosował EFSA?
Dane pochodzą z systematycznych przeglądów, baz składników odżywczych EFSA oraz badań konsumpcji żywności w 37 krajach. Istnieje konieczność harmonizacji metod zbierania danych i aktualizacji baz składu żywności. W związku z powyższym EFSA planuje projekty mające na celu udoskonalenie oceny ryzyka i charakterystyki spożycia.
Znaczenie dla FIRM
Webinar podkreślił wagę naukowego podejścia do oceny ryzyka oraz transparentności procesu. Wnioski prezentowane podczas wydarzenia mają kluczowe znaczenie dla dalszych prac nad ustaleniem UL na poziomie unijnym.
Opracowano na podstawie informacji przedstawionych podczas webinaru.
O webinarze pisaliśmy TUTAJ
Webinar EFSA: dopuszczalne górne poziomy spożycia witamin i niezbędnych składników mineralnych
