W poprzednim miesiącu wpłynęło do Komisji Europejskiej (KE) bardzo ciekawe pytanie parlamentarne[1] dotyczące informowania konsumentów o zawartości niewielkiej ilości alkoholu w żywności. Chodzi o napoje bezalkoholowe prezentowane często w bezpośrednim sąsiedztwie napojów alkoholowych oraz oznakowanie w sposób, który może budzić wątpliwości odnośnie faktycznego braku alkoholu w takich napojach („zawiera <0,5 % alk.).
WPROWADZENIE
Autorka pytania prosi KE o wskazanie, czy planowane są zmiany przepisów prawa żywnościowego mające na celu:
Autorka porusza także inną kwestię związaną z zawartością alkoholu, tj. sytuację, w której środek spożywczy nie będący napojem alkoholowym zawiera – z uwagi na swój skład – pewną ilość alkoholu, nie wskazaną na etykiecie (w postaci % obj. alk.). Ww. pytanie odnosi się konkretnie do szczególnie wrażliwiej grupy odbiorców, jaką stanowią kobiety w ciąży.
ZNACZENIE DLA FIRM
Opisane zagadnienia rzeczywiście stanowią spore wyzwanie dla podmiotów branży spożywczej, które w dużej mierze interpretację przepisów muszą opierać o wskazówki czy wytyczne krajowe lub branżowe. Wiele produktów spoza kategorii napojów może zawierać alkohol – zarówno dodany jako składnik, jak też wytworzony w trakcie procesu produkcji (np. w sosie sojowym).
Rodzi się zatem pytanie, czy trzeba zadeklarować jego zawartość w produkcie oraz gdzie – i jak – należy to zrobić (np. czy podać wartość %, czy informację „zawiera alkohol”).
Analizując przepisy rozporządzenia 1169/2011[2] należy stwierdzić, że na mocy art. 9 zawartość alkoholu trzeba wskazać jedynie w przypadku napojów zawierających powyżej 1,2 % alkoholu (w sposób opisany w art. 28 i załączniku XII). Oznacza to, że w pozostałych przypadkach deklaracja alkoholu stanowi informację dobrowolną, która podlega pod wymogi art. 36 ww. rozporządzenia (w uproszczeniu: nie może wprowadzać w błąd, dezorientować i musi być oparta – w stosownych przypadkach – o dane naukowe).
Rozważając zamieszczenie informacji o obecności alkoholu w produkcie na pewno warto wziąć pod uwagę grupę docelową produktu oraz jaki jest jego charakter i jakie mogą być oczekiwania konsumenta.
Jeśli alkohol wymieniony jest jako jeden ze składników (np. czekoladki z rumem), wtedy jego % ilość (tzw. QUID) jest zwykle wskazana i dostępna dla odbiorcy. Ostrzeżenie może być szczególnie przydatne dla produktów, w których alkohol nie jest podany w wykazie składników, bo de facto nie spełnia definicji „składnika” (nie jest dodany przy wytwarzaniu, tylko powstaje w procesie technologicznym – np. w sosie sojowym).
[1] https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-9-2021-004510_EN.html
[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 304, str. 18 z późn. zm.).