powrót do Aktualności
Komisja Europejska rozpoczęła prace nad aktami prawnymi, które mają umożliwić praktyczne stosowanie przewidzianych w PPWR obowiązkowych poziomów zawartości tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu w opakowaniach. Nowe przepisy określą m.in. sposób obliczania i weryfikacji zawartości recyklatu, kryteria zrównoważoności dla technologii recyklingu oraz zasady dotyczące recyklatu pochodzącego z państw trzecich.
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) ustanawia minimalne poziomy zawartości tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu w określonych rodzajach opakowań. Samo ustanowienie poziomów docelowych nie wystarcza jednak do ich stosowania. Konieczne jest określenie m.in., jak zawartość recyklatu ma być obliczana, jak przedsiębiorca ma ją udokumentować i w jaki sposób organy będą mogły zweryfikować spełnienie wymagań. Komisja Europejska planuje w związku z tym przyjęcie dwóch aktów wykonawczych oraz jednego aktu delegowanego na podstawie art. 7 PPWR. Ich przyjęcie planowane jest na IV kwartał 2026 r.
Pierwszy akt wykonawczy, przyjmowany na podstawie art. 7 ust. 8 PPWR, ma ustanowić metodykę obliczania i weryfikacji procentowego udziału materiału pochodzącego z recyklingu odzyskanego z pokonsumenckich odpadów z tworzyw sztucznych. Określony zostanie również format wymaganej dokumentacji technicznej. W praktyce regulacja może objąć takie kwestie jak przepływy danych, identyfikowalność materiału w łańcuchu dostaw, poziom agregacji danych, rodzaje dowodów przechowywanych przez przedsiębiorców oraz – w stosownych przypadkach – audyty prowadzone przez niezależne podmioty zewnętrzne.
Drugi z przygotowywanych aktów – akt delegowany na podstawie art. 7 ust. 9 PPWR – ma określić kryteria zrównoważoności dotyczące technologii recyklingu tworzyw sztucznych. Przy ocenie technologii mają być brane pod uwagę m.in.:
Oznacza to, że z perspektywy PPWR znaczenie będzie miało nie tylko to, czy tworzywo formalnie pochodzi z recyklingu, ale również technologia, za pomocą której zostało uzyskane, i jej charakterystyka środowiskowa.
Trzeci akt może mieć bardzo duże znaczenie dla międzynarodowych łańcuchów dostaw. Na podstawie art. 7 ust. 10 PPWR Komisja ma ustanowić metodykę oceny, weryfikacji i poświadczania równoważności w przypadku materiałów pochodzących z pokonsumenckich odpadów z tworzyw sztucznych zbieranych lub poddawanych recyklingowi poza Unią Europejską. Ocena będzie musiała uwzględniać m.in. ochronę środowiska i zdrowia ludzi, racjonalny ekologicznie i wysokiej jakości recykling, efektywne gospodarowanie zasobami oraz odpowiednie normy jakości. PPWR przewiduje przy tym możliwość wykorzystania audytów prowadzonych przez niezależne podmioty zewnętrzne. Jest to istotne także z punktu widzenia konkurencji pomiędzy producentami korzystającymi z recyklatu europejskiego i materiałów pochodzących spoza UE. Komisja wskazuje wprost, że jednolite przepisy mają zapewnić uczciwe warunki konkurencji pomiędzy unijnymi i pozaunijnymi łańcuchami dostaw.
Według danych przywołanych przez Komisję około 40 % opakowań wprowadzanych do obrotu w UE jest wytwarzanych z tworzyw sztucznych. PPWR ma ograniczyć zależność sektora od pierwotnych tworzyw opartych na surowcach kopalnych oraz stworzyć popyt na wysokiej jakości materiały pochodzące z recyklingu. Komisja zwraca jednak uwagę, że bez szczegółowych, zharmonizowanych zasad przedsiębiorcy i organy mogliby stosować różne metody obliczeniowe, różne wymagania dotyczące dowodów oraz odmienne praktyki weryfikacyjne. Prowadziłoby to do niepewności prawnej, utrudniało egzekwowanie przepisów i mogło zakłócać równe warunki konkurencji na jednolitym rynku. Nowe akty mają sprawić, aby obowiązkowe poziomy zawartości recyklatu przewidziane przez PPWR były w praktyce wykonalne, weryfikowalne i egzekwowalne. Komisja ma przyjąć te przepisy do 31 grudnia 2026 r.
Przygotowywane regulacje mogą mieć istotne konsekwencje praktyczne dla całego łańcucha opakowaniowego. Komisja wskazuje, że przedsiębiorcy mogą ponosić koszty związane z: gromadzeniem danych, prowadzeniem dokumentacji, weryfikacją, certyfikacją, audytami oraz dostosowaniem systemów informacyjnych. Dotyczyć to może nie tylko recyklerów i producentów tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu, lecz również przetwórców, producentów opakowań, właścicieli marek, importerów, dystrybutorów, dostawców usług realizacji zamówień oraz producentów wprowadzających na rynek UE produkty w opakowaniach.
Komisja dostrzega przy tym ryzyko nieproporcjonalnego obciążenia MŚP – zwłaszcza jeżeli zgodność będzie wymagała pozyskiwania skomplikowanych danych z całego łańcucha dostaw, a koszty certyfikacji i audytów będą w znacznej części kosztami stałymi. Przy opracowywaniu nowych przepisów mają być dlatego wykorzystywane, tam gdzie będzie to możliwe, już istniejące dane, dokumentacja oraz systemy certyfikacji i audytu, tak aby ograniczyć dublowanie obowiązków.
Komisja uruchomiła call for evidence, w ramach którego zainteresowane strony z UE oraz państw trzecich mogą przedstawić dane i uwagi potrzebne do przygotowania nowych regulacji. Szczególnie interesują ją obecnie informacje dotyczące skali importu recyklatu do UE oraz istniejących mechanizmów jego weryfikacji. Komisja pyta m.in. o roczną ilość materiałów z recyklingu przywożonych z państw trzecich – w miarę możliwości w podziale na rodzaje polimerów – udział opakowań z tworzyw sztucznych pochodzących z państw trzecich w rynku UE oraz główne państwa będące źródłem importowanego recyklatu.
Istotnym elementem konsultacji jest również pytanie o obecnie stosowane systemy weryfikacji, certyfikacji i chain of custody, które pozwalają potwierdzić pochodzenie, identyfikowalność i zawartość materiałów pochodzących z recyklingu. Uwagi można zgłaszać Komisji Europejskiej w ramach konsultacji do 16 września 2026 r.
Komisja nie planuje przeprowadzenia odrębnej oceny skutków dla tych trzech aktów. Uzasadnia to tym, że cele dotyczące zawartości materiałów pochodzących z recyklingu, zasadniczy zakres regulacji oraz uprawnienia Komisji zostały już określone w PPWR, któremu towarzyszyła ocena skutków.
Przygotowywane akty będą miały zasadnicze znaczenie dla praktycznego funkcjonowania systemu obowiązkowej zawartości recyklatu ustanowionego przez PPWR. To właśnie na ich podstawie będzie można ostatecznie ustalić co można zaliczyć jako recycled content, jak należy to policzyć, jakimi dokumentami trzeba to wykazać oraz na jakich warunkach recyklat pochodzący spoza UE będzie mógł być uwzględniany przy realizacji obowiązkowych poziomów określonych w PPWR. W konsekwencji znaczenie nowych regulacji wykracza daleko poza sektor recyklingu. Będą one istotne również dla producentów opakowań, importerów oraz przedsiębiorstw spożywczych i innych właścicieli marek wprowadzających na rynek UE produkty w opakowaniach z tworzyw sztucznych. Szczególnie istotne będzie ostateczne określenie wymagań dotyczących traceability, dokumentacji, certyfikacji i audytów w całym łańcuchu dostaw. To właśnie te elementy mogą przesądzić o rzeczywistym ciężarze nowych obowiązków wynikających z PPWR.
Komisja planuje przyjęcie dwóch aktów wykonawczych oraz jednego aktu delegowanego, a rozróżnienie to ma znaczenie dla zakresu regulowanych w nich kwestii. Akty wykonawcze, przyjmowane na podstawie art. 291 TFUE, służą ustanowieniu jednolitych warunków wykonywania przepisów prawa UE. W przypadku PPWR będą więc określały przede wszystkim jak w praktyce stosować ustanowione już w rozporządzeniu wymagania – w szczególności jak obliczać i weryfikować zawartość recyklatu oraz jak oceniać i potwierdzać równoważność w odniesieniu do materiałów pochodzących z państw trzecich.
Akt delegowany, przyjmowany na podstawie art. 290 TFUE, może natomiast uzupełniać lub zmieniać niektóre inne niż istotne elementy aktu ustawodawczego. Dlatego właśnie w tej formie Komisja ma uzupełnić PPWR o kryteria zrównoważoności dla technologii recyklingu tworzyw sztucznych. W uproszczeniu: akt wykonawczy określa jak wykonać istniejące wymaganie, natomiast akt delegowany pozwala Komisji uzupełnić ramy regulacyjne o dodatkowe, nieistotne elementy przewidziane w upoważnieniu zawartym w PPWR.
Jeżeli chcesz regularnie otrzymywać takie analizy wraz z naszym komentarzem bezpośrednio na swoją skrzynkę, raz w miesiącu zebrane w jednym kompleksowym dokumencie, który pozwala szybko zaktualizować wiedzę o najważniejszych zmianach w prawie żywnościowym i niczego istotnego nie przegapić, zachęcamy do wykupienia abonamentu IGI FOOD LAW ALERT.
Kontakt: igifoodlaw@igifoodlaw.com
