powrót do Aktualności
Czy przedsiębiorca sprzedający produkty w opakowaniach do kilku państw UE będzie musiał rejestrować się oddzielnie w każdym z nich? Czy możliwy jest jeden europejski mechanizm rejestracji EPR (ROP) albo uproszczenia dla sprzedaży na małą skalę?
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW.
Europosłanka Danuše Nerudová skierowała do Komisji Europejskiej pytanie wymagające odpowiedzi pisemnej dotyczące obowiązkowej rejestracji producentów w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta – EPR.
EPR (Extended Producer Responsibility, rozszerzona odpowiedzialność producenta) oznacza system, w którym producent ponosi odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami powstającymi z opakowań, które po raz pierwszy udostępnia na terytorium danego państwa członkowskiego. PPWR rozwija w tym zakresie ogólne zasady rozszerzonej odpowiedzialności producenta wynikające z art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów.
W kontekście pytania parlamentarnego kluczowy jest art. 44 PPWR, zgodnie z którym państwa członkowskie ustanawiają rejestry producentów. Producent podlegający obowiązkom EPR ma obowiązek zarejestrować się w każdym państwie członkowskim, w którym po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach. Komisja potwierdza w FAQ, że obowiązek EPR obejmuje rejestrację i raportowanie do rejestru producentów danego państwa członkowskiego.
Nie chodzi więc o rejestrację poszczególnych produktów, mimo że tytuł pytania parlamentarnego brzmi „Mandatory product registration under the PPWR”. Chodzi o rejestrację producenta dla celów EPR. Przy sprzedaży transgranicznej może to prowadzić do obowiązków w więcej niż jednym państwie członkowskim – oczywiście pod warunkiem, że w danym modelu działalności przedsiębiorca jest „producer” w rozumieniu PPWR. Sama Komisja podkreśla, że ustalenie podmiotu odpowiedzialnego zależy m.in. od rodzaju opakowania i sposobu sprzedaży. Na odpowiedź Komisji jeszcze czekamy. Samo pytanie dotyczy jednak bardzo praktycznego problemu wynikającego z obecnej konstrukcji PPWR.
Komisja w sierpniowym FAQ (08.2026) wskazuje, że PPWR harmonizuje część obowiązków administracyjnych związanych z EPR – m.in. rejestrację, terminy i częstotliwość raportowania oraz zakres przekazywanych danych. Jednocześnie państwa członkowskie zachowują szeroką swobodę w organizacji swoich systemów EPR i gospodarki odpadami.
Oznacza to, że harmonizacja na poziomie PPWR nie jest równoznaczna z utworzeniem jednego unijnego rejestru producentów.
FAQ Komisji potwierdza, że producenci są zobowiązani do rejestracji i raportowania w rejestrze producentów danego państwa członkowskiego, jeżeli po raz pierwszy udostępniają tam opakowania. W praktyce może to oznaczać, że przedsiębiorca prowadzący sprzedaż transgraniczną musi analizować swoje obowiązki EPR osobno dla każdego rynku, na którym uzyskuje status producenta w rozumieniu PPWR. Nie oznacza to jednak, że każdy sprzedawca internetowy automatycznie będzie producentem EPR w każdym państwie UE. Status ten zależy od konkretnego modelu sprzedaży, rodzaju opakowania oraz miejsca i sposobu jego udostępnienia. Komisja sama wskazuje, że PPWR harmonizuje definicję producenta, a znaczenie mają m.in. typ opakowania i technika sprzedaży.
Komisja wskazuje w FAQ wprost, że PPWR nie przewiduje generalnego zwolnienia mikroprzedsiębiorstw z obowiązków EPR. Jednocześnie przewidziano dla mniejszych producentów pewne ułatwienia – m.in. ograniczone obowiązki raportowe dla podmiotów udostępniających w danym państwie mniej niż 10 ton opakowań rocznie. Państwa członkowskie i organizacje odpowiedzialności producenta nie powinny również nakładać na małych producentów nieproporcjonalnych obciążeń. Trzeba jednak pamiętać, że w określonych przypadkach dotyczących mikroprzedsiębiorstw PPWR przewiduje szczególne zasady ustalania, kto jest producentem odpowiedzialnym za EPR.
W pytaniu parlamentarnym Komisja została poproszona m.in. o wskazanie:
• czy posiada dane pokazujące wpływ wielokrotnych rejestracji EPR na przedsiębiorstwa różnej wielkości,
• jaki jest ewentualny harmonogram wprowadzenia jednego paneuropejskiego mechanizmu rejestracji EPR,
• oraz czy rozważany jest uproszczony albo proporcjonalny mechanizm dla podmiotów prowadzących sprzedaż transgraniczną w niewielkiej skali.
Na tym etapie są to pytania skierowane do Komisji, a nie zapowiedziane rozwiązania legislacyjne. Nie można więc obecnie przesądzać, że jeden unijny rejestr EPR powstanie ani że zostanie wprowadzony próg de minimis dla małych sprzedawców.
PPWR przewiduje także obowiązki dla platform internetowych umożliwiających zawieranie umów na odległość. Komisja wskazuje w FAQ, że platforma powinna uzyskać od producenta informację o jego rejestracji w rejestrze EPR w państwie, w którym mieszka konsument, oraz potwierdzenie wykonywania obowiązków EPR. Sama platforma nie przejmuje automatycznie odpowiedzialności za rejestrację i raportowanie. Może wykonywać takie zadania tylko w określonych warunkach, m.in. jeżeli została ustanowiona authorised representative producenta.
Dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż internetową do kilku państw UE istotne będzie przede wszystkim ustalenie, w których państwach rzeczywiście powstaje status producenta dla celów EPR. Dopiero na tej podstawie można określić, czy konieczna jest rejestracja w krajowym rejestrze, raportowanie, współpraca z organizacją odpowiedzialności producenta albo ustanowienie przedstawiciela do spraw EPR. W przypadku przedsiębiorstw prowadzących sprzedaż do wielu państw takie obowiązki mogą oznaczać istotne koszty administracyjne – szczególnie wtedy, gdy skala sprzedaży na poszczególnych rynkach jest niewielka.
Pytanie parlamentarne warto obserwować, ponieważ dotyczy jednego z najbardziej praktycznych obszarów w PPWR. Z jednej strony rozporządzenie harmonizuje znaczną część zasad EPR. Z drugiej – rejestracja i wykonywanie obowiązków nadal opierają się na systemach krajowych. Dla przedsiębiorstw działających transgranicznie oznacza to konieczność patrzenia nie tylko na wymagania samego PPWR, ale także na liczbę rynków, na których powstają konkretne obowiązki EPR. Szczególnie istotna będzie odpowiedź Komisji na pytanie, czy widzi przestrzeń dla jednego europejskiego mechanizmu rejestracji albo rozwiązań bardziej proporcjonalnych dla podmiotów prowadzących sprzedaż w ograniczonej skali. Na dziś takich generalnych uproszczeń PPWR nie ustanawia.
Zobacz też:
