powrót do Aktualności
26 maja 2026 r. zostało opublikowane Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/1118 odmawiające autoryzacji oświadczenia zdrowotnego dotyczącego kreatyny i poprawy funkcji poznawczych. Chodziło o oświadczenie zgłoszone przez Alzchem Trostberg GmbH w trybie art. 13 ust. 5 rozporządzenia 1924/2006, oparte na nowo uzyskanych dowodach naukowych. Proponowane oświadczenie brzmiało: „Dzienna suplementacja kreatyną może przyczyniać się do poprawy funkcji poznawczych”.
WAŻNE: Treści, koncepcje i opracowania publikowane przez IGI FOOD LAW stanowią własność intelektualną IGI FOOD LAW i podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa autorskiego. Wszelkie inspiracje są mile widziane, jednak prosimy o etyczne korzystanie z naszych materiałów oraz poszanowanie praw autorskich i know-how IGI FOOD LAW
Podstawą odmowy była negatywna opinia EFSA z 19 listopada 2024 r. (EFSA-Q-2024-00106), w której Urząd uznał, że dostępne dane naukowe nie pozwalają na wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między suplementacją kreatyną a poprawą funkcji poznawczych.
EFSA przeanalizował łącznie kilkanaście badań interwencyjnych dotyczących różnych funkcji poznawczych, takich jak pamięć, uwaga, czujność, szybkość przetwarzania informacji, funkcje wykonawcze oraz inteligencja płynna (ang. fluid intelligence). W ocenie Urzędu wyniki badań były jednak niespójne, a obserwowane efekty miały charakter incydentalny lub występowały wyłącznie przy bardzo wysokich dawkach kreatyny (20 g/dzień) stosowanych krótkoterminowo. EFSA podkreślił również, że efektów tych nie potwierdzono przy niższych dawkach ani przy dłuższej suplementacji.
Szczególnie istotne było stanowisko EFSA, zgodnie z którym pojedyncze pozytywne wyniki dotyczące wybranych parametrów poznawczych nie były wystarczające, aby wykazać ogólny wpływ kreatyny na funkcje poznawcze. Urząd wskazał także, że nie wykazano wiarygodnego mechanizmu działania, który uzasadniałby deklarowany efekt. Dostępne dane dotyczące potencjalnego wpływu kreatyny na metabolizm energetyczny mózgu zostały ocenione jako słabe i pośrednie.
W konsekwencji EFSA uznał, że:„nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego między suplementacją kreatyną a poprawą funkcji poznawczych w jednej lub większej liczbie domen poznawczych”.
Rozporządzenie 2026/1118 oznacza, że oświadczenie dotyczące poprawy funkcji poznawczych nie może być legalnie stosowane w komunikacji marketingowej żywności zawierającej kreatynę na rynku UE. Sprawa pokazuje jednocześnie, że nawet dla składników o ugruntowanej pozycji rynkowej i dobrze rozpoznawalnym działaniu fizjologicznym EFSA wymaga bardzo spójnych, powtarzalnych i metodologicznie solidnych dowodów naukowych odnoszących się bezpośrednio do deklarowanego efektu zdrowotnego.
Uczestnicy XV LSPŻ zapoznają się ze szczegółowymi informacjami na ten temat podczas wykładu dr Izabeli Tańskiej, już 17 czerwca 2026
