powrót do Aktualności
Czy napój zawierający cukry naturalnie występujące w soku może być sprzedawany w szkolnym sklepiku lub automacie? W odpowiedzi na interpelację poselską Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że trudno uzasadnić zakaz sprzedaży napoju składającego się z wody i soku owocowego, skoro przepisy dopuszczają sprzedaż samych soków. Stanowisko to wymaga uwagi w zestawieniu z wcześniejszą, bardziej restrykcyjną odpowiedzią resortu.
© IGI FOOD LAW. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, publikowanie lub wykorzystywanie chronionych fragmentów tekstu w innych opracowaniach wymaga uprzedniej zgody IGI FOOD LAW, z wyjątkiem przypadków dozwolonych prawem. IGI FOOD LAW zastrzega możliwość dochodzenia roszczeń w przypadku naruszenia praw autorskich.
Sprzedaż żywności dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty podlega szczególnym ograniczeniom. Od 1 września 2026 r. zasady te określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. które zastąpiło regulację z 2016 r. Wśród dopuszczonych kategorii znajdują się m.in. soki owocowe, warzywne i owocowo-warzywne, określone rodzaje wód oraz „inne napoje bez dodatku cukrów i substancji słodzących” zdefiniowanych w rozporządzeniu nr 1333/2008. Odrębną kategorię stanowią napoje przygotowywane na miejscu, które mogą zawierać nie więcej niż 5 g cukrów dodanych w 250 ml produktu gotowego do spożycia. Limit ten nie jest ogólnym limitem zawartości cukrów dla wszystkich napojów sprzedawanych w szkołach.
W odpowiedzi na interpelację Ministerstwo Zdrowia wyjaśniło, że dopuszczenie produktu do sprzedaży w sklepiku szkolnym nie powinno zależeć wyłącznie od zawartości jednego składnika, np. cukrów. Resort zwrócił uwagę na różnice w wartości odżywczej soków i napojów słodzonych. MZ przypomniało jednocześnie, że cukry naturalnie występujące w sokach zalicza się do cukrów wolnych, których spożycie należy ograniczać. Nie uznało jednak tej okoliczności za wystarczającą podstawę do jednakowego traktowania wszystkich napojów zawierających cukry. Na tym tle resort wskazał, że skoro w szkołach dopuszczona jest sprzedaż soków owocowych, trudno uzasadnić — w kontekście zawartości cukrów — zakaz sprzedaży napoju składającego się z wody i soku. Taki produkt zawiera mniej cukrów niż sam sok, zachowując część pochodzących z niego składników odżywczych.
W odpowiedzi z maja 2026 r. na wcześniejszą interpelację MZ prezentowało bardziej restrykcyjne podejście. Wskazywało, że napoje owocowe, „wody smakowe” i mrożone herbaty nie mogą być oferowane w szkołach również wtedy, gdy producent deklaruje pochodzenie cukrów wyłącznie z soków owocowych. Resort podkreślał przy tym znaczenie obecności cukrów dodanych lub składników pełniących funkcję słodzącą. Zestawienie obu odpowiedzi ujawnia różnicę w podejściu do napojów zawierających sok. Wrześniowe stanowisko dostarcza argumentu za dopuszczalnością prostych receptur opartych na wodzie i soku, ale nie stanowi generalnej zgody na sprzedaż wszystkich napojów owocowych czy tzw. „wód smakowych”.
Wrześniowa odpowiedź MZ dostarcza argumentu za możliwością sprzedaży w szkołach napojów składających się z wody i soku owocowego. Nie stanowi jednak generalnego dopuszczenia napojów owocowych ani zatwierdzenia konkretnej receptury. Podstawą oceny pozostają art. 52c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz katalog produktów określony w rozporządzeniu. W przypadku napojów na bazie wody i soku kluczowe jest ustalenie, czy produkt spełnia warunki kategorii „inne napoje bez dodatku cukrów i substancji słodzących”. Sama niższa zawartość cukrów niż w soku lub deklaracja zamieszczona na etykiecie nie przesądzają o zgodności. Należy także uwzględnić szczegółową listę produktów przyjętą w danej placówce oraz ustawowe ograniczenia reklamy i promocji żywności w jednostkach systemu oświaty.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U. poz. 197).
Zobacz też
